ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

مصون سازی فرهنگی

 

 

 

 

سینا دلشـــــادی

                                                رئیس حوزه هنری استان مازندران 

اقدامی آگاهانه و خردمندانه در برابر آسیب ها و گزند های احتمالی و در واقع علاج واقعه قبل از وقوع و نوشدارو قبل از مرگ است!

در امتداد دغدغه های مقام معظم رهبری (مد ظله)  در حوزه فرهنگ، اخیراً با مفهوم جدیدی  در این حوزه مواجه می شویم که باز هم ساخته و پرداخته ی معظم له است.

مفهومی که به نظر می رسد روح مقاومت و استقامت به خوبی در تار وپود آن تنیده شده است.  

مفهوم پردازی جدید در این واژگان تجلّی یافته است:«مصون سازی فرهنگی» 

در این باره با مطلبی جذّاب و در عین حال عالمانه از آقای مهدی جمشیدی عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه ی اسلامی مواجه شدم و تصمیم گرفتم چکیده ای از آن را با دخل و تصرّف خود، با همراهان و هم اندیشان فرهنگی به اشتراک بگذارم.

 

پس از ناکام ماندن دشمنان انقلاب اسلامی در جنگ تحمیلی، راهبرد جنگ سخت به جنگ نرم تغییر پیدا کرد که روز به روز با بهره گیری از فناوریهای جدید و ابزارهای نوین ارتباطی در حال گسترش است. امواج تهدید های ناشی از این جنگ آنقدر زیاد است که هر جامعه ی هوشیاری را به آن وا می دارد تا خود را در برابر این امواج مستحکم و مصون نماید، درست مانند جسمی که قرار است در فضایی پر از ویروس قرار گیرد و طبیعتاٌ اقدام به واکسینة خود می کند. 

آنچه از آیات و روایات شرع مقدس به دست می آید این است که دشمنان قسم خورده اسلام و انقلاب اسلامی به چیزی کمتر از تغییر در اعتقادات ما و در واقع در بنیان های مکتبی اسلام راضی نیستند و شاید به نظر حقیر طرح موضوع «جهاد کبیر» در این مقطع زمانی از سوی امام خامنه ای (مدظله) دلیلی بر این مدّعا باشد. 

از آنجائی که که امروزه مرزهای جغرافیایی در هم آمیخته و هیچ دیوار آهنین و حصاری نمی تواند مانع ورود امواج و هجمه های فکری و فرهنگی شود باید از روشهای سخت و پلیسی به روشهای نرم و کار آمد روی آورد و اندیشید. 

«البته این همه بدان معنی نیست که مرزبندی با جهان های فرهنگی بیگانه، ناممکن است و ما چاره ای جز هضم و مستحیل شدن در جهان فرهنگی غرب نداریم. مقاومت فرهنگی ممکن است و از جمله روش های آن، حرکت نکردن به سوی همگرایی با جهان فرهنگی غرب از طریق مرزبندی با آن است. مرز بندی فرهنگی یک اصل خدشه ناپذیر و حتمی است و با هیچ توجیهی نمی توان آن را نادیده گرفت و تن به ادغام و استحاله ی فرهنگی داد»( عین نقل قول )  

 مگر نه اینکه قرآن کریم صراحتاً به مؤمنین می فرماید: دشمن من ودشمن خودتان را به دوستی نگیرید. 

خالی از لطف نیست اگر به این موضوع اشاره ای کنم که مذاکره و تعامل از نظر دشمنان(کافران) چیزی نیست مگر آنکه، آنچه آنها می گویند ما بپذیریم! 

در واقع گفتگو و دیالوگ برای تحمیل نه برای جستجوی حقیقت و رسیدن به ایده و یا راهکاری تازه و بن بست شکن!

فکر نمی کنم برای اثبات این مدّعا نیاز به ارائه شاهد مثالی داشته باشیم که این روزها شوربختانه از این شواهد دردناک به قدر کافی مستفیض شده ایم! 

بنابراین مراد از مرزبندی فرهنگی که مستفاد از آیات و روایات دین مبین است نه کشیدن دیوار و حصار بر گرداگرد جهان فرهنگی که همان مصون سازی فرهنگی است و در واقع اعتلای اعتقادی افراد و جامعه است و همین برداشت است که انسان را به جهاد فرهنگی سوق داده و از ماندن در برداشتهای منفعلانه بر حذر می دارد. روند تاریخی حداقل دو سده تهاجم فرهنگی به این مرزو بوم نشانگر و بیانگر آن است که استعمار در موج اول حملات خود از طریق تحقیر، تحمیل، تبلیغ و ترویج تقلید فرهنگی ودر امواج ثانویه و بعدی با ایجاد جبهه جدید فرهنگی، شبیخون و قتل عام فرهنگی، غارت منابع نظری و معنوی، ناتوی فرهنگی و هجوم رسانه ای و نهایتاً رخنه و نفوذ فکری و فرهنگی در پی آن است که در خوش بینانه ترین حالت به باز آرایی و مهندسی فرهنگ های مورد نظر خود بپردازد و از این طریق مستعمرات جدید فرهنگی برای خود ایجاد کند. 

«مصون سازی فرهنگی» اقدامی آگاهانه و خردمندانه در برابر آسیب ها و گزند های احتمالی و در واقع علاج واقعه قبل از وقوع و نوش دارو قبل از مرگ است!

این اقدام نقطه مقابل انفعال و سستی و متضمن مفاهیم استقامت و جهاد در این حوزه حسّاس و اثر گذار است.

 اگر بپذیریم که فرهنگ در مقایسه با انسان نه یک ساختار مسلط و غیر شکننده است نه یک ساختار منفعل و سست، بنابراین فرهنگ هم می سازد و هم ساخته می شود و همین بعد ساخته شدن آن به معنای دخل و تصرّف و عاملیت انسان در آن است. 

امّا مطلق پنداشتن مصون سازی فرهنگی، خود می تواند آسیبی برای این اقدام باشد چرا که با توجه به تغییرات مستمر اجتماعی و طراحی های جدید و تلاش های نو از سوی رقبا و دشمنان همواره  با  تهدیدهای جدید و دگرگونه ای روبرو خواهیم بود.  

پس می بایست در عین حال به روز آوری این مصون سازی اندیشید و ضمن تقویت و استحکام بخشی به ساخت اصلی و زیر بنا های آن با رصد امواج مهاجم به برنامه ریزی برای مقابله و مبارزه اقتضایی روی آورد و نسبت به مصون سازی اقدام نمود.

و شاید در همین راستا بتوان ایده ی امام خامنه ای حفظه الله تعالی را در راستای«استحکام ساخت درونی» بررسی و تحلیل نمود. در مواجهه با این شائبه که صدور انقلاب اسلامی رویکردی تهاجمی و فعّال را می طلبد و این مسأله  در تناقص با موضوع مصونیت سازی فرهنگی مبتنی بر اصول تدافعی و احیاناً انفعالی است باید گفت یک«خود»  فرهنگی ضعیف و ناتوان نمی تواند بر دیگر های فرهنگی اثر بگذارد. بنابراین "مصون سازی فرهنگی" پیش نیاز و لازمه ی رویکرد تهاجمی و مقدّمه صدور پیامهای فرهنگی انقلاب اسلامی است که در سایه ی یک خویشتن فرهنگی مطمئن محقق خواهد شد. انشاء الله 

 

 

          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان