ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

عطر روستا

با چند مسیر گردشگری روستایی مازندران آشنا شوید

اشکان جهان آرای

با چند مسیر گردشگری روستایی مازندران آشنا شوید؛ روستاهایی که نام‌شان را شاید کمتر شنیده‌اید یا کمتر برای روستاگردی به عنوان مقصد سفر انتخاب کرده‌اید.

 

روستاها در ذات خود دارای جاذبه‌های طبیعی، تاریخی یا فرهنگی هستند. وقتی جایی را به عنوان جاذبه معرفی می‌کنیم باید دارای ویژگی‌هایی باشد که گردشگر حداقل امکانات را در اختیار خود ببیند. به این لحاظ شاید بشود در مازندران حدود 20 روستا معرفی کرد. اما باز هم اگر بخواهیم درست معرفی کنیم باید چند روستا را برجسته کنیم.

مالخواست

یکی از روستاهای دهستان پشتکوه بخش چهاردانگه شهرستان ساری است که برای رسیدن به آن باید وارد جاده کیاسر شوید. این روستا یکی از معدود روستاهایی است که اقامتگاه بوم‌گردی روستایی دارد. نزدیکی روستا با چشمه سورت هم از دیگر ویژگی‌های این روستاست. چشمه‌ای که در دنیا نمونه ندارد. در کشورهای دیگری مثل نروژ، امریکا، چین و ترکیه این چشمه‌ها وجود دارد. اما سورت تنها چشمه دنیاست که هم زمان در فاصله‌ای کم، مجرای دو نوع آب دارد و این بی‌نظیر است.

وجود روستاهای دیگری مانند «اوروست» و «قلعه‌سر» در همسایگی این روستا فرصت گشت‌وگذار در چند محیط روستایی دیگر را هم به شما می‌دهد. اما ویژگی بارز مالخواست معماری سنتی آن است. مازندران چهار اقلیم ساحلی، دشت، جنگل و کوهستان دارد که هر کدام سازه‌های خود را می‌طلبند. البته معماری مازندران امروز که دستپخت مهندسان امروزی است، در همه جا یکی است. بر این اساس در مازندران کمی از فقر فرهنگی معماری برخورداریم. اما در گذشته این شکل نبود. برای آشنایی با معماری مناطق کوهستانی مازندران و حضور در یک بافت سنتی، مالخواست گزینه خوبی است. هنوز دستان هنرمندان صنایع دستی در اینجا جاجیم و چادرشب و گلیمچه تولید می‌کنند. دستان مردان کهنسال هم مشغول تولید تزیینات چوبی و لاک‌تراشی است. هنرهایی که در دل این معماری‌های قدیمی رواج دارند. در مالخواست یکی از اهالی، زمینی را به پذیرایی از گردشگران و تولید محصولات روستایی مانند عسل، محصولات دامی، انواع میوه و فرآورده‌های آن اختصاص داده که در آن محل اقامت هم وجود دارد. درختان مختلف در باغ وجود دارند و نهری هم از دل باغ می‌گذرد. عسل‌های این روستا کیفیت مرغوبی دارد. می‌توانید تجربه میل غذای ارگانیک در سه وعده را داشته باشید. هم با پای پیاده و هم با اسب به مقصد دیگری می‌توان رفت. جایی که دامداران بیتوته می‌کنند و دارای چشمه‌های زیبایی در بالادست است. نکته مهم‌تر برگزاری جشن‌ها و آیین‌ها در این روستا است. دشت‌های اطراف روستا در منطقه شمال غربی چشمه سورت اوایل اردیبهشت پر از لاله‌های وحشی است. شاید سالی 15 روز این فضا وجود دارد. 

چورِت

در بخش چهاردانگه یک روستای شاخص دیگر هم وجود دارد. روستای «چورِت» که در حد فاصل ساری-کیاسر قرار گرفته، دارای یک برکه یا دریاچه طبیعی است. به دلیل رانش زمین مسیر چشمه مسدود و به یک مانداب بزرگ در میان جنگل‌های انبوه و وهم‌انگیز تبدیل شد. این روستا هم از اصالت بومی و معماری برخوردار است. البته معماری قدیم و جدید اینجا در هم مخلوط شده و فضای زیبایی را ایجاد نمی‌کند. اما خانه‌های قدیمی هنوز وجود دارند.  زندگی هنوز بر پایه کشاورزی، دامداری و زنبورداری است. اقامتگاه شبانه هم وجود دارد. در این روستا چند جوان این هنر را داشتند که گردشگری روستایی را ساماندهی کنند. سفر راحتی را در چورت می‌توانید تجربه کنید. همچنین می‌توانید از غذاهای سنتی، صنایع دستی، دمنوش‌ها یا فرآورده‌های دامی مصرف کنید و برای مصرف خود یا خانواده بخرید.

ویژگی جذاب این روستا مسیر پیاده‌روی کوتاه روستا تا دریاچه است. پیشنهاد می‌کنیم برای رسیدن به دریاچه حتماً پیاده‌روی گروهی داشته باشید. استفاده از اسب یا دوچرخه کوهستان هم برای عبور از این مسیر توصیه می‌شود.

سنگده

روستایی سبز، قدیمی و با امکانات در ارتفاعات بین ساری و سوادکوه که از توابع دودانگه است. این روستا هم از پل‌سفید راه دسترسی دارد و هم از جاده سد سلیمان‌تنگه می‌توان به آن رسید. تمام روستاهای اینجا دارای یک ویژگی هستند. دشت فریم روزی مرکز فرمانروایی البرز بود و اسپهبدان در این منطقه زندگی می‌کردند. برای همین دارای ساختار فرهنگی متفاوت‌تری از گیلان و مازندران است. با این‌که اصالت‌ها را حفظ کرده انسان‌های پیشرفته‌ای دارد. دلیلش این است که ریشه تاریخی بیش از هزار ساله شهری دارند. اصالت‌های معماری را هم در برخی روستاها هنوز می‌توان دید.

سنگده به لحاظ جذابیت‌های دیداری یک مقصد گردشگری بی‌نظیر است. بیشترین آبشار و رودخانه‌ها را در یک محدوده کوچک می‌توانید ببینید. بیشترین دبی آب شمال ایران را دارد. دو نوع جنگل خزری و هیرکانی را در این منطقه می‌بینید. وجود غارهای متعدد و آبشارهای پنجگانه خزه‌ای و صخره‌ای «اوبن» هم از جذابیت‌های منحصربه‌فرد این منطقه است. پیشنهاد می‌کنیم مسیرهای طبیعی را با خودرو نروید. در ادامه، دو منطقه حفاظت شده قرار دارد. از یک سو به پارک ملی کیاسر که از جنگل‌های بولا ادامه پیدا می‌کند و از طرفی هم به منطقه حفاظت‌شده استان سمنان که در حوزه شهرستان مهدیشهر است ختم می‌شود. 

جنگل‌های سنگده یک ظرفیت مهم جهانی به لحاظ گونه‌های جانوری است. قرار است با همکاری اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری نخستین اکوکمپ در این منطقه ایجاد شود. اگر اکوکمپ ایجاد شود تعریفی برای مسیرهای دسترسی و نوع دسترسی در نظر گرفته می‌شود. 

در اطراف سنگده پس از پیاده‌روی به منطقه تالارسربند می‌توان رفت که منتهی‌الیه محدوده صنایع چوبی فریم است. از آنجا به سمت جنگل‌های «مرس‌سی» که پوشیده از جنگل‌های هیرکانی است دسترسی دارید. رودخانه و آبشارها و صدای گله‌هایی که در دوردست‌ها دیده می‌شوند و تماشای پرندگان و دشت و کوه‌های «کیجاقلعه» و «خرونرو» هم از جذابیت‌های این مسیر است. می‌توان اقامت موقتی در کنار دامداران و یا با ایجاد کمپ‌های موقت داشت و بعد به سمت قله‌های 3 هزار و 600 متری خرونرو حرکت کرد. این مسیر معمولاً مورد توجه اصفهانی‌ها، تهرانی‌ها، خراسانی‌ها و البرزی‌ها قرار دارد. سفر در سنگده همیشه آرام است. چون امکانات خوبی دارد و مردمش هم گردشگرپذیر هستند.

لفور

لفور شامل چند پارچه آبادی است. این منطقه از بابل، قائمشهر و سوادکوه امکان دسترسی دارد. همین یکی از ویژگی‌های بارز این منطقه زیباست. از چندین روستا تشکیل شده و جذابیت‌های خاص خود را دارد برای همین به معرفی یک روستا مثل لفورک بسنده نمی‌کنیم. قرارگیری سد البرز در این منطقه بر جذابیت‌های طبیعی افزوده است. گروه‌های مختلف گله‌داران بزرگ را هنوز در این منطقه می‌بینید و فرصت دارید با سبک زندگی دامداری سنتی آشنا شوید. زیبایی‌های اقلیمی و فرهنگی این منطقه یکی از دلایلی بود که چند فیلم سینمایی در این منطقه ساخته شد.

هنوز هنر موسیقایی در آن منطقه هست و زندگی روستایی واقعی جریان دارد. این‌جا هم خوشبختانه مردم و گروه‌های کوچک اقامتگاه‌هایی ساختند که امکان حضور را راحت می‌کند. برخی از استخرهای پرورش ماهی با ساختن محل پذیرایی و اتاق‌های محل اقامت فضاهای خوبی را برای حضور گردشگران ایجاد کردند. 

صنایع دستی هم در این منطقه رونق خوبی دارد. لفور یکی از مراکز مهم صنایع دستی است. استفاده از خوراک و دمنوش‌ها که در منطقه می‌روید هم فرصت دیگری برای گردشگری است. منطقه خوب و امنی است که اگر دچار گردشگر دچار مشکلی شود به سرعت می‌تواند به محل رفع نیاز دسترسی پیدا کنند. روستاییان هم از روحیه خاص مهمان‌نوازی برخوردار هستند. تلاش این است که لفور هم بیشتر به صورت اقامتگاه بوم‌گردی مورد توجه قرار گیرد. 

جنت‌رودبار

یکی از زیباترین مناطق گردشگری طبیعی و روستایی مازندران در غربی‌ترین نقطه استان دهستان جنت‌رودبار در شهرستان رامسر است. روستایی که پر از چشم‌اندازهای طبیعی و فرصت گردشگری است. جنت‌رودبار روستاهای بکر زیادی را در خود جای داده است. سبک زندگی روستایی را هنوز می‌توان در این روستاهای بکر و سرسبز دید. از ویژگی‌های خاص این دهستان چشم‌اندازهای رویایی آن است. تصاویری کاملاً بکر و گیرا از جنگل‌ها، رقص ابرها، آبشارهای کوچک و بزرگ و رودخانه و دشت‌های سرسبز همه در این دهستان گرد هم آمده‌اند. انواع محصولات محلی هم در این منطقه وجود دارد. جنت‌رودبار یکی از مناطقی که مدتی است بحث بوم‌گردی با فعالیت تعدادی از جوانان و اهالی در حال رونق است. می‌توانید از این فضای ایجاد شده برای گذراندن لحظاتی خوش در دل روستاهای بکر غرب مازندران استفاده کنید.

کندلوس

هر چند که کجور پر از روستاهای بکر و زیباست، اما نمی‌توان از روستاگردی در مازندران گفت و نام کندلوس را نیاورد. هرچند هم که تاکید بر سفر به این روستا را تکرار کرده باشیم، باز هم باید یادآوری کرد که بهترین بسته سفر روستایی در مازندران را می‌توانید در کندلوس بیابید. از نخستین موزه روستایی جهان گرفته تا غذاهای محلی، اقامتگاهی روستایی یا مدرن، بافت سنتی و بهسازی شده اصیل روستا، پوشش سنتی مردم، کوچه‌های سنگفرش و دیوارهای کاهگل و طبیعت زیبا و منحصر‌به‌فرد در کنار باغ‌های زیر کشت داروهای گیاهی رفته و فروشگاهی برای سوغاتی‌های محلی را در این بسته گردشگری روستایی در اختیار دارید. همچنین می‌توانید اگر خوش‌شانس باشید و سفرتان با یک عروسی در روستا مقارن شود، از تماشای عروسی‌های بومی این روستای شناخته شده هم لذت ببرید.

جواهرده

اسمش را شنیده اید؛ در فاصله ۲۷ کیلومتری رامسر، دهستان سخت‌سر و در ارتفاعات ۲۰۰۰ متری البرز، میان دامنه کوه‌های سماسوس و مراتع و چمنزارها جا خوش کرده است.

در مورد نام «جواهرده» عقاید مختلفی وجود دارد، در گذشته آن را "جئورده‌" به معنی ده بالا مقابل جیرده یعنی پایین ده می گفتند. چنان که در سفرنامه‌های مختلف از جمله سفرنامه ناصرالدین شاه قاجار و رابینو آمده است، این گونه نامگذاری در اشکورات، گیلان و مازنداران متداول است. داستان های دیگری هم برای نام زیبای "جواهرده" روایت کرده اند. اما فرقی می کند این نام را چگونه روی بلندترین روستای کوهستان منطقه گذاشته اند؟ یکی از بهشت های زمینی را می توانید اینجا ببینید.

راه دسترسی جواهرده از غرب رامسر آغاز می شود و در تمام طول مسیر با شیبی تند در کنار دره و رودخانه صفارود ادامه می یابد. نزدیکی جواهرده، منطقه کاملاً از پوشش جنگلی خارج شده و به چمنزار و بوته زار تغییر شکل می دهد. 

آبشارهای زیبایی در منطقه جواهرده خودنمایی می‌کنند که مقصد بسیاری از گردشگران و طبیعت دوستان به‌حساب می‌آیند. یکی از این آبشارها در انتهای روستا و در کنار تخته‌سنگ بزرگی، پذیرای مهمانان روستاست. نوروز ممکن است روستا را سردتر حس کنید، اگر طبیعت سرحالتان آورد، می توانید در اقامتگاه های این روستا بمانید. اگر نه، بعد از تماشا، تابستان دوباره برگردید و اینجا را دلرباتر از همیشه ببینید.

از دیدن مسجد آدینه که گویا در گذشته‌های دور معبد و آتشکده‌ای زرتشتی بود و گورهای گبری در منطقه پراکنده است، نمی توان چشم پوشید. در سماموس می توانید مقبره شاه کیایی را مشاهده کنید. کوه سماموس دارای آب معدنی و چشمه های معروفی است که برای درمان از آن استفاده می کنند. اگر به بالادست روستا بروید می توانید جویبارهای زیبایی ببینید که در کنار صفارود قرار دارند و رودخانه ای هم با آب معدنی گازدار، جذابیتی مضاعف به منطقه داده است. در این روستای دیدنی، می توانید غذاهای محلی پیدا کنید، از محصولات ارگانیگ محله مثل عسل و کره تا غذاهایی گیلانی و مازندرانی که در رستوران ها طبخ می شوند.

متکازین

متکازین چشم نواز در 77 کیلومتری جنوب شرقی بهشهر از شمال به روستاهای گرنام و بیشونه از جنوب به روستاهای پارچ و سمچول از غرب به روستاهای پچت و یخکش و از شرق به روستاهای شلر وصل است. متکازین در دو طرف دره ای گسترده شده، وجود چشمه‌های متعدد، مناظری حیرت‌انگیز و چندین غار از ویژگیهای روستاست. این روستا، سابقه بیش از هزار ساله دارد. نام متکازین را از دو کلمه متکا و زین ساخته اند. به روایتی چون این منطقه کوهستانی و پر از دامنه های شیب دار است و نقل و انتقال مردم با اسب و چهار پایان صورت می گرفت بر روی زین اسب، متکا می گذاشتند و به مرور با استفاده متوالی نام متکازین معروف شد.

 معابر آشتی کنان، کوچه های خاکی و خانه های سنتی روستا، مناظر زیبایی را به وجود آورده اند. روستای متکازین در کنار رودخانه قرار دارد به همین دلیل مکان مناسبی برای آسیاب های آبی است. در گذشته حدود 50 آسیاب آبی در مسیر رودخانه دایر بود. امروزه فقط یک آسیاب وجود دارد. یکی از نکات جالب توجه در قبرستان متکازین، نقوش به کار برده شده در سنگ مزارهاست. این نقوش ارتباط مستقیمی با شغل اهالی دارد، برای نشان دادن شغل افراد، ابزار و ادوات شغلی آنان را بر روی سنگ حک کرده اند. برای اینکه مشخص شود که قبر متعلق به مرد یا زن است، نمادهایی بر روی سنگ قبر وجود دارد. در این آرامگاه بعضی از سنگ ها یکسره و یکپارچه است که در بدنه سنگ با خط عربی و قرآنی و اسم ائمه نوشته شده است. متکازین بیش از همه به دلیل دایر بودن کارگاه های صنایع دستی بویژه  گلیمچه ی متکازین، یکی از دست بافته های اصیل و زیبای مازندران، شهرت دارد. روزگاری دستگاه بافت این گلیمچه در خانه ی همه ی روستائیان منطقه موجود بود و بافت آن بسیار رونق داشت و بافندگان، همه ی مراحل کار از چیدن پشم و نخ ریسی و رنگرزی و بافت را خودشان انجام می دادند. طول این گلیمچه از 100 تا 150 سانتی متر و عرض آن از 60 تا 90 سانتی متر متغیر است و بافندگان برای داشتن گلیمچه ای با عرض بیشتر، قطعات آن را از طول (پهلو) به هم می دوزند.

تار گلیمچه متکازین از نخ پنبه و پود آن از پشم است. اما در گذشته تار و پود هر دو از نخ پشمی تهیه می شد. این گلیمچه توسط دستگاههای سنتی بافندگی که در گویش محلی به آن چاله می گویند بافته می شود. ساختمان چاله با اندک تفاوتی تقریباً با تمامی دستگاههای بافت دستی مشابه است. 

روستاییان بیشتر از گلیمچه به عنوان زیرانداز، رختخواب پیچ، رویه کرسی، پادری و خوجین استفاده می کردند. اکنون از آن به عنوان روتختی، رویه مبل، کوسن، رومیزی، کیف و انواع موارد تزیینی می توان استفاده کرد. نقوش و طرح ها در عین سادگی متنوع هستند و همگی ملهم از طبیعت و محیط زندگی بافنده.

استخرپشت 

استخرپشت، روستایی است از توابع بخش هزارجریب شهرستان نکاء که در دهستانی به همین نام واقع شده است. قدمت روستا  به 300 سال پیش و دوره ی قاجار بر می گردد. به استخر پشت که رفتید کنار حصارهای چوبی اطراف خانه ها( به جای خشت های گلی یا آجری ) توقف کنید و معماری بناها را از نظر بگذرانید. استخر پشت دارای استخری زیبا، کوههای سرسبز، رودخانه "درم رود" و مناطق بکر طبیعی و کوهستانی است که چشم ها را خیره می کند.درياچه طبيعي روستا كه در 35 كيلومتري نکاء قرار دارد،با مرداب هاي اطراف خود، منظره رؤيايي به وجود آورده است. مقبره امامزاده محمد(ع) و امامزاده مطلب(ع) در بخشی مرتفع، یک کیلومتری روستا قرار گرفته است. استخرپشت تمام فصول سال پذیرای گردشگران است. استخر زیبا و جاده های کوهستانی و جنگلی، در بهار چشم نوازتر از همیشه است.

لاویج

روستای لاویج یکی از دهستان های شهر چمستان در استان مازندران است. قدمت تاریخ غیرمکتوب لاویج به دوران ساسانیان و حتی قبل از آن می رسد.بقایای خرابه های متعدد و گورها و اشیاء و آثار مکشوف، بر این دیرینگی صحه می گذارد. این باور وجود دارد که مرداویج زیاری به این آبادی آمده است. همچنین روایت می کنند لاویج یک امیر نشین محلی بوده است. خرابه های باقیمانده از یک قلعه در سمت چپ معبر ورودی به آبادی بر بالای دامنه ی کوهستان مشرف به روستایی به نام «دیزان کلا» شاهدی بر حکم رانی امیران است. این قلعه به «نسا لو» یا قلعه ی شاه نشین و «پی نسا» معروف است. از لاویج راهی به بلده ی (نور) و از آن جا به تهران و شمیران وجود دارد. مقبره ی چهار تن از سادات، زینت بخش لاویج است.لاویج دارای مسافرخانه در کنار آبگرم، سوئيت و خانه و ويلاهاي اجاره اي است. پس نگران محل اقامت شبانه در روستا نباشید. علاوه بر عسل و لبنيات لاويج که شهرت دارد می توانید گردو و فندق را به سوغات آن اضافه کنید. تجربه خوردن ماهی قزل آلای لاویج را از دست ندهید.

برای رسیدن به روستا، مي‌توانيد بعد از طي‌ مسيرهاي مبارك‌آباد، سولار، پلور، گزنك، آبگرم لاريجان، آب‌اسك، نياك، سرچشمه، چلاو و محمدآباد، به نور برسيد و بعد هم به چمستان كه مسير اصلي است. لاویج در 18 كيلومتري جنوب چمستان ميان دره‌هاي جنگلي البرز قرار دارد. در مسیر رسیدن به لاویج، مناطق تفریحی پرتعدادی مثل پارک جنگلی کشپل، آبشار حرام او، جاده های جنگلی، آبگرم معدنی لاویج، سوردار، جنگل اسیونگ، مراتع و چمنزارهای نومه، چشمه و جنگل کشپل، ییلاق زیبای ایزوا و... وجود دارد.

 

 

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان