مجله ارمون - بندر امیرآباد، ظرفیت استثنایی گردشگری دریایی در شرق مازندران

ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

بندر امیرآباد، ظرفیت استثنایی گردشگری دریایی در شرق مازندران

 

 

احسان شریعت:تا چند دهه قبل هیچ کس فکرش را نمی کرد بخش اعظمی از تولید ناخالص داخلی در کشورهایی همچون ترکیه، اسپانیا و آمریکا از طریق گردشگری حاصل شود. آمریکا در رتبه نخست صنعت گردشگری دنیا در سال 2013 با پذیرش 61 میلیون گردشگر، درآمد 132 میلیارد دلاری از این محل کسب کرده و اسپانیا با 57 میلیون گردشگر و 60 میلیارد دلار درآمد در رتبه دوم قرار گرفت. همچنین فرانسه، چین، ایتالیا و ترکیه در رتبه های بعدی جای گرفتند. صنعت گردشگری پس از صنایع نفت و اتومبیل سازی به سومین صنعت درآمدزا تبدیل شده است. ضمن آنکه از لحاظ اقتصادی سبب ایجاد اشتغال، کاهش بیکاری و افزایش درآمد می شود.

 

گردشگری، سیاحت یا توریسم به طور کلی به عنوان مسافرت تفریحی در نظر گرفته می‌شود. گردشگری سازمان‌یافته امروزه یک صنعت بسیار مهم در تمام جهان است. اغلب گردشگران بیش از هر چیز به آب و هوا، فرهنگ یا طبیعت مقصد خود علاقه مند هستند. گردشگران همیشه به مناطق دوردست سفر کرده‌اند، البته نه به صورت اتفاقی، بلکه در نهایت به یک منظور خاص. به طور مثال برای دیدن ساختمان‌های معروف و آثار هنری، آموختن زبان‌های جدید و چشیدن غذاهای متفاوت.

 

وقتی جهانگردان به نقطه ای وارد می‌شوند الزاماً باید هزینه‌هایی را در آن منطقه بپردازند مثل هزینه غذا، محل اقامت، هتل، مهمانخانه، تفریحات، حمل و نقل، گشت ها، تورها، و همچنین پولی که بابت خرید سوغاتی و کالای بومی ناحیه میزبان می‌پردازند و هزینه ورود به موزه یا مکان دیدنی این هزینه‌ها از طریق درآمدی که نصیب میزبان می‌کنند باعث رونق اقتصادی می‌شود، از اين رو است که به جهانگردان "صادرات نامرئی" هم می‌گویند.

 

برای ورود هر گردشگر در کشورها مولفه هایی چون امنیت، ارائه خدمات بهینه، میراث غنی فرهنگی و تاریخی، جاذبه های طبیعی، دریا و دریاچه ها، و تنوع آب وهوا مورد نیاز است که با فقدان هر یک از این موارد ورود گردشگر با مشکل مواجه می شود.

 

کشور ما علی رغم دارا بودن ظرفیت های قابل توجه طبیعی، تاریخی، فرهنگی، زیارتی و ...،  متأسفانه در بخش گردشگری به نقاط ترسیم شده نرسیده و با پذیرش سالانه حدود 4 میلیون گردشگر درآمدی 5 میلیارد دلاری دارد. این در حالی است که میزان گردشگران ایرانی که به کشورهای دیگر سفر می کنند سالانه حدود 7 میلیون نفر است که تراز گردشگری ایران را منفی می کند.

 

ظرفیت ها لزوماً از پیش موجود نیستند

 

یکی از راه های ارتقای صنعت گردشگری در کشور شناسایی و استفاده از ظرفیت هایی است که تاکنون ناشناخته مانده و در آینده با برنامه ریزی علمی و صحیح می تواند بخش بزرگی از بار درآمد ملی را متحمل شود و برای افزایش اشتغال مفید فایده افتد. برای مثال تا چند سال قبل اغلب باور عمومی در این جهت بود که می بایست منطقه ای دارای ظرفیت های گردشگری از پیش موجود باشد تا بتوان بر آن به برنامه ریزی پسینی دست زد. اما امروز تفکر غالب نظریه پردازان بر این است که ظرفیت ها لزوماً از پیش موجود نیستند؛ بلکه این ظرفیت ها می توانند از طریق انسان ایجاد شوند. امروز مشهد دارای بزرگ ترین و مجهزترین پارک های آبی کشور و حتی خاورمیانه است. این در حالی است که این شهر حتی یک سانتی متر ساحل و دریا نداشته و از قدیم الایام به گردشگری زیارتی مشهور بوده است. اما امروز کسانی از اقصی نقاط کشور حتی برای یک روز به وسیله هواپیما به پارک های آبی مشهد رفته و همان شب به شهر خود باز می گردند.

 

در مازندران نیز تاکنون وجهه اصلی گردشگری بیشتر به غرب استان معطوف بوده و در آنجا به واسطه آب و هوا و مجاورت دریا و جنگل شرایط ویژه ای اتفاق افتاده است. اما مناطق دیگر استان تا حدی ناشناخته ماند و سهم خاصی از درآمد گردشگری ندارد. در حالی که با شناسایی ظرفیت های ویژه آن مناطق و ایجاد شرایط جدید می توان جریان تازه ای از گردشگری را در مناطق دیگر مازندران نیز شاهد بود. یکی از این مناطق، شرق مازندران و به ویژه بندر امیرآباد است.

 

بندري استراتژيک برای مبادلات کالا

 

منطقه ويژه اقتصادي بندر اميرآباد بهشهر طبق مصوبه شوراي عالي مناطق آزاد در سال 1376 به وسعت تقريبي60 هکتار در شرق استان مازندران ايجاد شد. موقعيت مناسب بندر اميرآباد، تعداد اسکله هاي پيش بيني شده، اتصال به شبکه سراسري راه آهن، احداث پالايشگاه نفت، وسعت محوطه هاي پشتيباني مزيت هاي مهم اين منطقه است که باعث  مي شود بندر اميرآباد به عنوان منطقه ويژه به مهم ترين بندر در شمال کشور و بندري استراتژيک جهت انجام مبادلات کالا بين جمهوري اسلامي ايران با کشورهاي حاشيه درياي خزر، آسياي ميانه و قفقاز تبديل شود.

 

منطقه ویژه اقتصادی بندر امیرآباد تاکنون به واسطه کارکرد اقتصادی اش مورد بهره برداری قرار گرفته و کمتر به وجهه گردشگری آن پرداخته شده است. در نگاه نخست این منطقه ظرفیت خاصی برای ایجاد منطقه ای گردشگری ندارد. مضافاً اینکه چون در باور فرهنگی مردم این منطقه همواره به واسطه کارکرد ترانزیتی مشهور است، توجهات برای نگاه گردشگری به آن چندان معطوف نشده و نظرها به آن جلب نمی شود. چه آنکه اصولاً گردشگری وابسته به جریان های عمومی و گرایش فرهنگی مردم است. برای مثال در ایام تعطیل که غرب مازندران گردشگر میلیونی دارد اگر به افراد بگویید "در حال حاضر آنجا ازدحام مسافر و گردشگر است، هوا گرم و شرجی است، و..." اما باز هم کسی به حرف شما اعتنایی نکرده و شهروندان به غرب مازندران سفر می کنند. این بدین دلیل است که غرب استان در ذهنیت جمعی مردم جای خودش را باز کرده و در هر صورت به عنوان نقطه ای مطلوب برای گردشگری معرفی شده است.

 

در مورد شرق مازندران نیز اینگونه است که در نگاه نخست جایی در ذهنیت عمومی باز نکرده است. از این رو عده ای می گویند فاصله جنگل تا دریا در شرق مازندران زیاد است و آب و هوا تا حدی لطافت مناطق دیگر را ندارد. اسکله ی بندر اسکله ای مخصوص ترانزیت کالا است و شرایط اسکله ی تفریحی را ندارد. کشتی های تفریحی در آنجا وجود ندارند و کشتی ها مخصوص حمل بار و ترانزیت اند. همچنین جاده ی بندر شرایط جاده ای استاندارد و مساعد را نداشته و نمی توان در جاده ای که بیشتر مخصوص عبور و مرور وسایل نقلیه سنگین است انتظار عبور و مرور وسایل نقلیه سبک و سواری را داشت.

 

در پاسخ باید گفت مطابق مدلی که در سطور بالا بیان شد، بسترهای گردشگری به طور پیشینی از قبل به طور کامل موجود نمی باشند. این انسان است که با تفکر مدبرانه می تواند بسترهای نصفه و نیمه ی موجود را در جهت ایجاد شرایط رفاهی ایده آل هدایت کرده و به جذب گردشگران همت گمارد. همچنین این را نیز می بایست مدنظر قرار داد که همه ی ساختارهای گردشگری نمی توانند الگوی واحدی داشته باشند. مسلماً می توان الگویی متفاوت از غرب مازندران را در شرق استان به کار گرفت.

 

خطوط ارتباطی مسافری با کشورهای حوزه دریای مازندران

 

بزرگ ترین مزیت ایجاد جریان گردشگری در شرق مازندران وجود بندر امیرآباد است. چرا که با استفاده از این بندر می توان نه تنها به خطوط ارتباطی مسافری با کشورهای حوزه دریای مازندران همت گماشت بلکه می توان از ظرفیت اسکله به نحوی بهره برد تا کشتی های تفریحی و توریستی در این بندر پهلو گیرند.

 

اصلی ترین امر در راه ایجاد گردشگری شرق مازندران ایجاد برنامه ای منسجم و هماهنگ با استفاده از ظرفیت تمامی منطقه با محوریت بندر امیرآباد است. گوهر تپه، غار هوتو، عباس آباد، جنگل پاسند، میانکاله و ... از جمله ظرفیت های بسیار دیدنی برای یک تور کاملاً گردشگری محسوب می شوند. توری که می تواند در قالب یک بسته ی گردشگری، گردشگران را از زیبایی های نقاط مختلف بهره مند گرداند.

 

مسافرت های دریایی در طول چند صد کیلومتر ساحل دریای مازندران نیز می تواند یکی از هیجان انگیزترین تورهای دریایی مازندران محسوب شود. به طوری که جمعیت هدف مرکز استان که فاصله نزدیکی تا بندر امیرآباد دارد با استفاده از این تور دریایی به غرب استان سفر کرده و توری یک یا چند روزه را تجربه کنند. همچنین می توان با تغییرات خاصی در جهت تفریحی سازی اسکله ها، تورهای ماهیگیری تشکیل داد و افراد را برای ماهیگیری ترغیب کرد. مردمی که هم اکنون در سواحل مازندران برای چند دقیقه سواری قایق های موتوری، در شرایطی تقریباً خطرناک و بی فایده حاضرند چند ده هزار تومان پرداخت کنند، مطمئناً با وجود کشتی های تفریحی کروز علاقه مند خواهند بود از این تفریح مساعد استفاده کنند.

 

بندر به تنهایی یک ظرفیت توریستی است

 

مهمتر از همه موارد فوق گردشگری بندر است. بندر به تنهایی می تواند به عنوان یک ظرفیت توریستی هدف گردشگران باشد. افراد بسیاری هستند که علاقه مند به بازدید از بندر امیرآباد بوده و می خواهند از این مجتمع عظیم دیدن کنند. دیدن شناورهای نفتی و باری بر روی آب های دریای آرام مازندران، اتفاق نادری است که برای هر کسی در زندگی رخ نمی دهد. مجتمع های رفاهی، هتل ها، رستوران ها و سازه های موجود نیز در صورت گسترش می توانند بستری مناسب برای پذیرایی از گردشگران باشند.

 

در این راه می بایست با همین ظرفیت های موجود آغاز کرد. در ادامه آرام آرام با جذب سرمایه های خرد، سرمایه های بزرگ و بسترهای وسیع گردشگری خود به خود خواهند آمد. این میسر نمی شود مگر به واسطه ی برنامه ریزی های علمی، مدیریت منسجم، و استفاده از تبلیغات.   

 

فاصله منطقه ويژه اقتصادي بندر امير آباد تا شهر ساري مرکز استان مازندران 55 و تا تهران 330 کيلومتر است.اين منطقه توسط جاده آسفالته و خطوط هوايي و راه آهن از طريق ساري به  تهران و ساير نقاط کشور مرتبط مي شود. از این رو می توان امید داشت این منطقه در کنار کارکرد اقتصادی و ترانزیتی، دارای کارکرد گردشگری و تفریحی نیز شود.

 

 

 

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان