ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

جای خالی بنفشه و پامچال روی لباس زنان مازنی

فاطمه حيدري شهابي، طراح لباس در گفتگو با ارمون:

فاطمه حيدري شهابي در رشته طراحي تكنولوژي دوخت کارشناسی گرفت و کارشناسی ارشد طراحی لباس و پارچه. او مدرس دانشگاه آزاد واحد قائم شهر است. مزون "شاپرک" را در ساری مدیریت می کند. دوره های مختلف طراحی لباس از جمله خلاقيت در تزئينات لباس شب وعروس، مولاژ و زيرساز مانكن و ...، را در ایران و کشورهای دبی و ترکیه دیده و با شرکت در جشنواره مد و  لباس فجر به مرحله نهایی راه یافت و جزو 12 نفر برتر کشور انتخاب شد. او طراحی گروههای مختلف هنری و ... را عهده دار است که طراحی لباس گروه موسیقی روجین و کایر از جمله آنهاست. گفتگو با او درباره این حرفه و لباس های مازندرانی از گذشته تا اکنون است.

 

چطور به این رشته علاقه مند شدید؟

خیلی اتفاقی. با دوستم، پرو لباس نامزدی اش رفته بودم. دیدم خیاط مهارتی در پروگیری ندارد، کمک کردم تا لباس پروگیری بشود. بعد از آن دوستم گفت تو بهتر می توانی این کار را انجام بدهی. از آنجایی که خانوادگی دستی در هنر داشتیم بدم نیامد و ادامه دادم.

هدف شغلی و حرفه ای تان چیست؟

فارغ التحصیل شدن از دانشگاه مد و فشن ایتالیا که در آن مسیر در حرکت هستم. همچنین تدریس در دانشگاهی که اساتید را بر اساس توانایی بسنجند نه تیپ و پارتی. و تاسیس خانه مدی با معیارهای ذهنی ام.

بازار رشته شما در دنیا از اقبال خوبی برخوردار است، اینطور فکر می کنید؟ وضعیت این رشته در ایران چگونه است؟

متاسفانه در ایران هنوز جای کار زیادی نیست. کسی که طراح باشد اما دوزنده نباشد خیلی به موفقیت نمی رسد. معمولا طراحان لباس را با خیاط ساده و دوزنده معمولی در یک جایگاه می دانند. با این حال با توجه به سابقه کار و توانایی اجراء در بازار کار، حرفه ای ها جایگاه خودشان را پیدا می کنند و توانمندیهایشان را بروز خواهند داد.

جایگاه زنان در این رشته کجاست؟ امیدی به بهبودی اوضاع زنان در آن دارید؟

 متأسفانه مثل همه مشاغل دیگر اینجا هم حقوقی پایمال می شود؛ مثل بیمه، سختی و فشار کار. کار فرماهای متخلف. تخلف های صنفی و از این دست. بی توجهی به جامعه خیاطان و طراحان لباس تا حدی پیش رفته که جا برای طراحی های غربی و کپی برداری از طرح های غیر متعارف باز شده و متاسفانه هر ارگانی ساز خودش را می زند.

چشم انداز این رشته را در کشور چگونه ارزیابی می کنید؟

 با توجه به فعالیت هایی که اخیرا در خصوص مد و لباس انجام شده امید به پیشرفت در این زمینه وجود دارد.

چگونه اعتماد جامعه را نسبت به توانائي هاي خود جلب كرديد؟ به عبارت ديگر چگونه ديگران را مجاب كرديد تا صداي يك زن را بشنوند؟

به نظر من اعتماد به نفس و کیفیت ارائه خدمات به مشتری و مراجعه کننده می تواند از علل اصلی باشد. اعتماد به نفس از توانایی و اطلاعات سرچشمه می گیرد و اطلاعات از سابقه آموزشی و کاری. یکی از اصول اولیه کار من این است که به مراجعه کننده مشاوره ی رایگان می دهم. در واقع ارتباط برقرار می کنم.

موانعي كه شما در مسير فعاليت هاي اجتماعي خود با آن مواجه ايد، چگونه است؟

اولین مانع پیشرفت، مجوزهایی است که انگار فقط به قصد اذیت کردن و هزینه گرفتن وجود دارد. در هر مسیری پا بگذاری کاری می کنند که دست از پا درازتر و پشیمان برگردی. اصلا هم سابقه کاری و میزان تجربه و تحصیلات اهمیتی ندارد. هیچ گونه حمایت صنفی برای یک طراح و یک کارآفرین وجود ندارد و جزو صنف خیاطان به حساب می آییم. و این کار را سخت می کند، نرخ های اجباری بدون در نظر گرفتن روند ارائه خدمات، مالیات کلان بدون در نظر گرفتن سختی کار و از این دست.

کجا با فردیت خودتان مواجه شدید؟

من در خانواده ای صمیمی به دنیا آمدم. مادرم شاغل بود و زود خودم را پیدا کردم. پدرم در 9 سالگی تیراندازی و پر کردن گلوله تفنگ شکاری یادم داد. همینطور کار با لنسر برای ماهیگیری و رانندگی با جیپ یادم داد. اعتماد به نفسم بالا رفت. 14سالم تموم نشده بود که به تیم ملی هندبال بانوان راه پیدا کردم.

از برگزاری نمایشگاه هایی که تاکنون داشته اید، بگویید. گویا در جشنواره مد و لباس فجر نیز شرکت داشته اید. توضیح می دهید؟

از جمله نمایشگاه هایی که حضور داشتم، نمایشگاه ارشاد و دانشگاههای دوره کاردانی و کارشناسی ام. سال 94 فستیوال عروس با همکاری یکی از دوستانم به نفع کودکان محک برگزار کردیم. 95 شوی لباس عروس و مجلسی برگزار شد به نفع کودکان بی سرپرست بهزیستی و آخرین نمایشگاه هم تخصصی مانتو و طراحی سه بعدی بود. سال گذشته در جشنواره فجر با 4 اثر دوختی شرکت کردم. هر 4 اثر پذیرفته شدند و دو اثر به تالاو ویژه راه پیدا کردند و یک اثر به 12 اثر پایانی رسید و سند مالکیت معنوی دریافت نمود.

برای شادابی پوشش در زنان ایرانی و مازندرانی که در سالهای دور لباس شادتری به تن می کردند چگونه می توان اقدام کرد؟ شما چه برنامه ای دارید؟

در حال حاضر مشغول تالیف کتابی هستم که در راستای همین مسیر به دنبال اهدافی ست جهت جلب رضایت بانوان ایرانی، مسلمان، محجبه و شیک پوش و به روز. بانوان جامعه ی ما به خاطر رنگ پوشش اصلی که تیره است و لباس مشاغل و اجتماعی به حساب می آید دچار افسردگی پوششی هستند و این مسأله باید از ریشه اجتماعی و جامعه شناسی مورد کنکاش و تحلیل قرار بگیرد.

با توجه به تجربیات و پیشینه ی تاریخی که گذشتگان در مازندران برای ما به جا گذاشتند باید شادابی و تازگی را همراه با انرژی مثبت اما متناسب با جامعه اسلامی و از همه مهم تر شأن بانوی ایرانی و مازنی به این قشر باز گرداند و این امر در وهله اول با لباس و پوشش جامعه میسر می شود. طراحان ما در واقع باید بار سنگینی رو به دوش بکشند تا با حمایتهای به جا بتوانند به این مهم دسترسی پیدا کنند. به عنوان نمونه در جشنواره فجر لباس عروسی را به نمایش گذاشتم که بر اساس لباس سنتی مازندرانی طراحی شده بود و جذابیت فوق العاده ای به نمای لباس عروس ساده داده بود.

از پوشش نوروزی بگویید. مازندرانی ها چگونه لباس می پوشیدند؟ این پوشش چقدر دستخوش تغییر شده است؟ به نظرتان این تغییرات مثبت بوده است؟ خاصه در رنگ ها؟

از دیر باز رسم بر نو شدن همه چیز بود. نوروز روز نو کردن همه چیز بود. مردان از پارچه ی دست بافتی به نام برک لباسی شامل بلیز و شلوار و شال کمری به تن می کردند و کلاهی نمدی داشتن و زنان مازندرانی شلوار تیره و جلیقه تیره اما بلیزی و دامنی با رنگهای شاد و پارچه های گلدار می پوشیدند که بر گرفته از طبیعت بهاری مازندران بود. گلهای بنفشه و پامچال وحشی، گلهای باغهای توت وحشی و تمشک الهام بخش بافندگان پارچه ی چیت و نخ مخصوص لباس بانوان مازنی بود. پایه و اساس لباس مازنی از زمان قاجار برگرفته شده و در تاریخ آن دوران قابل بررسی است. روسری به نام لچک به سر داشتند و شالی به عنوان کمربند به دور کمر می بستند. در سطح بالای جامعه و اعیان این لباس شامل سر بندی بود که با تزیینات ویژه مانند جواهرات مزین می شد. لباس شب عید از پارچه های الوان و رنگهای خیره کننده قرمز و زرد تشکیل می شد و مردانی که نوروز خوانی می کردند و این رسم باستانی یعنی مژده دادن آغاز سال نو و فرا رسیدن نوروز را به عهده داشتند جلیقه ی قرمز و تزیینات طلایی به تن می کردند. اما امروزه پارچه بافی سنتی فقط به صورت نمادین در فرهنگخانه یا مراکز فرهنگی، سنتی قابل مشاهده است دیگر از لباسهای اصیل محلی و لباسی که پارچه دست باف در آن دیده شود، اثری نیست.

لباسهای سنتی جای خود را به کت و شلوار به سبک ایتالیایی و انگلیس داده اند و در لباس خانمها با توجه به فرهنگ کلی جامعه و تغییرات مد این تغیر لباس کاملا مشهود است. از جمله تغییرات کلی استفاده از پارچه های غیر بومی و غیر سنتی است. نه تنها بافت بلکه طرح و رنگ و مدل آنها نیز غیر بومی و متفاوتند.

کدام یک از لباس ها و رنگ های پوشش زنان مازنی در پوشش امروزی باقی مانده است و کاملا فراموش نشده است؟

لباس امروزی هیچ برداشتی از لباس سنتی و بومی مازنی ندارد. در برخی از مانتوها و بالاپوشها تنها با الهام از جلیقه های سنتی برشهایی که در طراحی لباس یوک نام دارد مورد استفاده قرار می گیرد. اما با توجه به تنوع پوششی که در حال حاضر بر پوشاک زنان حاکم است، جای تغیرات و کار بسیار زیادی وجود دارد.

کدام یک از بخش های لباس زنان را می توان امروزی کرد؟

با توجه به اندام و شغل و یا بهتر مطرح کنم سلیقه ی پوششی هر فرد متناسب با جایگاه اجتماعی آن شخص، تغیرات بسیار زیاد و با تنوع بالا قابل انجام است. اولین مرحله حذف هزینه های اضافه از دوش تولید کننده گان خرده و متحد کردن طراحان و پارچه بافان قدیمی برای طراحی و اجرای پارچه بافی به سبک و طرح سنتی در کارخانه های جدید و به روز شده است. با این کار هزینه های اضافی حذف شده و پارچه سنتی با نقش مازنی در اختیار تولید کننده و طراح لباس قرار می گیرد تا با توجه به سبک لباسهای امروزی ولی استفاده از پارچه ی خاص مازندران، لباس بومی و اثر هنری به روز خلق کند.

بیشتر از کجاها سفارش کار می گیرید؟

با توجه به زمینه ی کاری و سابقه ی چند ساله تعاملات اجتماعی، از هر قشری از جامعه مراجعه کننده دارم؛ طراحی لباس کنسرتهای گروه های موسیقی، لباس مشاغل مانند پزشکی و مهماندار و

لباس عروس و شب و هنرمندان و بازیگران نیز بخشی از کار بنده است. و همچنین طراحی دکور و صحنه نیز در ارتباط با شغل و تحصیلات است، آخرین کارم هفته گذشته شامل طراحی صحنه و لباس گروه موسیقی طبری بوده که به مناسبت نوروز تصویر برداری شده و رونمایی خواهد شد.

با توجه به اینکه مدرس دانشگاه هستید، آینده فارغ التحصیلان پرشمار این رشته را چگونه ارزیابی می کنید؟ برای بهبود بازار کار چه پیشنهادی دارید؟

با توجه به شرایط فعلی محصلان در این رشته چند گروهند با اهدافی کاملا متفاوت. گروه اول، اموزشگاه دارانی که باید مدرک دانشگاهی بگیرند تا از حرفه خود کنار گذاشته نشوند و مجوز آنها باطل نشوند. گروه دوم مزون دارانی که جهت پرستیژ اجتماعی بالاتر مبادرت به تحصیل دانشگاهی ورزیده اند و گروه آخر گروهی که با علاقه مندی خاص پیگیر تحصیلات خویش هستند. سرنوشت دو گروه اول دور از تصور نیست. اما گروه سوم افرادی هستند که اگر زمینه مساعد در بازار کار و حمایت و منابع مالی مناسبی داشته باشند، جای پیشرفت زیادی دارند، این امر میسر نمی شود مگر با تلاش چند جانبه و اتحاد چند طرفه بین اصناف، اتحادیه ها، تولیدی، مدرسین، همچنین بازاریابی گسترده و بررسی علمی و دقیق بازار هدف. به عقیده من بین متخصص بازاریابی و طراح لباس و دوزنده یا تولید کننده لباس باید پل ارتباطی برقرار شود تا با شناخت بازار، نیاز بازار هدف، درک نیاز مصرف کننده و با توجه به امکانات موجود بهترین مسیر برای حرکت رو به جلو در صنعت مد و لباس، با بهره گیری از سنت بومی منطقه در پیش گرفته شود.

 

جای خالی بنفشه و پامچال روی لباس زنان مازنی

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 فاطمه حيدري شهابي، طراح لباس در گفتگو با ارمون: فاطمه حيدري شهابي در رشته طراحي تكنولوژي دوخت کارشناسی گرفت و کارشناسی ارشد طراحی لباس و پارچه. او مدرس دانشگاه آزاد واحد قائم شهر است. مزون "شاپرک" را در ساری مدیریت می کند. دوره های مختلف طراحی لباس از جمله خلاقيت در تزئينات...
ادامه مطلب...

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان