مجله ارمون - شاخص های فرهنگی مازندرانی ها، سختکوشی و همکاری است

ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

شاخص های فرهنگی مازندرانی ها، سختکوشی و همکاری است

علی سروی:«سید حمزه کاظمی سنگدهی» در کنار شاعری و نویسندگی، پژوهشگر هم هست و در حیطه روزنامه نگاری او را با گزارش های تحقیقی اش می شناسیم. به ویژه درباره تاریخ و فرهنگ مازندران آثار قابل توجهی ارایه داده که در سایت های تخصصی موجود و در نشریات مازندران به چاپ رسیده است و به شیوه های معرفی و ارایه فرهنگ بومی در رسانه های مازندران، نگاهی نقادانه دارد. خواندن این گفتگو را به شما توصیه می کنیم.  

در ابتدا یک تعریفی از موضوع گفتگو داشته باشیم. بومی گرایی یا فولکلور به چه معناست؟
بومی گرایی، با فولکلور فرق می کند. فولکلور؛ ترکیبی است به معنای دانش عام یا دانش توده مردم که در مواجهه با مصدرهای رسمی علوم مختلف معنا پیدا می کند. منظور از علوم رسمی، آن نظرگاهی است که به صورت آکادمیک تدریس و استفاده می شود. در صورتی که فولکلور؛ در پی اثبات دقیق آن چه می گوید، نیست بلکه پاسخی است که در طول قرن ها، باشندگان جغرافیای مکانی اجتماعی خاص، به سوالات خود داده اند. فولکلور؛ مجموعه ای از داده هاست که مردم در تلقی خود از مسایل مختلف بیان می دارند اما بومی گرایی؛ نوعی پرداخت و توجه به فولکلور است. توجهی که انسان مدرن به فولکلور دارد.
تبری زبان است یا لهجه؟
مازندرانی؛ یکی از زبان های خواهر زبان پارسی است که در بسیاری از موارد به لحاظ بن واژگان و نحو، همسانی های بسیاری با زبان پارسی معیار دارد و صد البته که هر دوی این ها از زیرشاخه های زبان های هند و اروپایی هستند و به صورت مشخص با اوستایی و پهلوی و زبان های انگلیسی، فرانسوی در گستره ی لغات، ریشه های یکسان دارد. پذیرفتن زبان پارسی به عنوان زبان معیار و مسلط، مازندرانی را تا حد یک گویش عقب رانده است.
در اسفند ماه، مناسبتی هم داریم در رابطه با زبان مادری و دوم اسفند، روز جهانی زبان مادری نام گرفته. جایی خوانده بودم که نیمی از شش هزار زبانی که مردم جهان با آن سخن می گویند، در حال نابودی است و شمار گویندگان برخی از زبان ها به کمتر از ده هزار نفر و در مواردی به هزار نفر رسیده و این احتمال وجود دارد که تبری نیز از بین برود؟
بستگی دارد که از بین رفتن را چگونه معنا کنیم از آن جا که هر زبانی وابستگی متقابل به شرایط طبیعی، سیاسی و اجتماعی کاربران خود دارد، مسلما با تغییر موارد گفته شده، زبان نیز دستخوش تحول می شود. ابتدا در سطح واژگان و ترکیبات و در بازه زمانی بلندتر، آرام آرام، نحو نیز تغییر می کند. به همین خاطر ممکن است با زبانی التقاطی و یا با زبانی جدید روبه رو شویم. زبان در صیرورت است و به طور مدام خود را بازآفرینی می کند و این تعریف زبان زنده است. وقتی زبانی با تغییرات اقتصادی اجتماعی همگام نگردد، از طرف کاربران به آرامی کنار گذاشته شده و به قول «سادوک» در گستره ی زبان های مرده قرار می گیرد و آن چه که از دانش فولکلور در این زبان وجود دارد، به گور سپرده می شود.
پیش بینی شما در مورد زبان مازندرانی چیست؟
چون این زبان با تغییرات همسو نیست، پس از مدتی به علت عدم کارآیی کنار گذاشته می شود که البته شوونیسم مازندرانی ها در برابر زبان پارسی نیز بی تاثیر نیست.
لزوما هر کسی که دانش فولکلوریک دارد، می تواند تولید هنری نیز داشته باشد؟ بهتر بگویم؛ آیا می تواند به عنوان برنامه ساز تلویزیونی خصوصا در شبکه های استانی که رویکرد بومی دارند، فعالیت کند؟
طبیعتا خیر، چون تولید هنری، براساس سه مولفه ی دانش، فن و خلاقیت شکل می گیرد و کمتر دیده شده که این سه مولفه در چنته ی سازندگان برنامه های هنری، با رویکرد معرفی فولکلور به کار گرفته شده باشد و همیشه یک پای کار، لنگ است!
عملکرد شبکه ی تبرستان را در رابطه با ساخت برنامه های بومی چگونه ارزیابی می کنید؟
صدا و سیمای استانی، با توجه به امکاناتی که در اختیار دارد، از گونه ای مدیریت سنتی و عدم تدبیر رنج می برد و مخاطبان خود را می رنجاند. آثار بسیار بزرگی در حوزه ی ادبیات و در حوزه رسانه های بصری (فیلم، تئاتر) و موسیقی، در نقاط مختلف جهان ساخته شده که رویکردی فولکلوریک دارند و آثاری موفق اند زیرا از کارشناسان خبره در این حوزه استفاده می کنند اما شبکه استانی چه در حوزه موسیقی و چه در حوزه فیلم و سریال و برنامه های دیگر، از راندمان بسیار پایینی برخورداراست و اساسا مخاطب شناسی امری است لحاظ نشده و به فراموشی سپرده شده. اصحاب رسانه، تکنیک ساختن اثر را بلد هستند اما شما وقتی می خواهید در حوزه مردم شناسی وارد شوید باید از یک مردم شناسی و فولکلور شناس استفاده کنید و مشاوره بگیرید و چون این اقدام صورت نمی گیرد، نتیجه اش می شود ساخت کارهای نازل. شما نمی توانید به مردم بگویید؛ چگونه فکر کنند یا از چه ابزارها و چه زبانی استفاده نمایند. فکر می کنم رویکرد برنامه سازان ما تا آن جا که به فولکلور نظر دارند، از بنیان اشتباه است زیرا به زور نمی توان زبان یا آیین یا سنتی که زیربناهای اقتصادی – اجتماعی و مناسبت های روزمره تغییرش کرده را به گذشته برگرداند.
اغلب کسانی که در تولید آثار تلویزیونی با رویکرد بومی فعال هستند پاسخ شان به انتقاد ها این است که فضای روستاهای ما همین است، نظر شما در این رابطه چیست؟
فرهنگ مازندرانی، پرورش دهنده بزرگان بسیاری در حوزه های فقه، ادبیات، علوم دقیق و تجربی بوده است و در جای جای این سرزمین پهناور از آن ها به نیکی یاد می شود. مساله این است که کدامیک از شاخص های فرهنگی و رفتاری به وجود آورنده ی این بزرگان بوده است. به اعتقاد من، شاخص های بالندگی این افراد را باید در المان های فرهنگ مازندران جست. فرهنگی که مانند طبیعت اش زایا و پرورش دهنده است. به اعتقاد من، رویکرد معرفی شهرها و روستاهای ما در باور حضرات، دچار تقلیل گرایی است.
در برنامه های شبکه ی تبرستان، یک نوع دوگانگی در زبان وجود دارد. کاراکتر فیلم، فارسی حرف می زند اما یکهو یک ضرب المثل مازندرانی به کار می برد یا مازندرانی را با پارسی قاطی می کند. این دوگانگی زبان در مردم کوچه و بازار هم دیده می شود. این مساله را چگونه می بینید؟
گذار از سنت به سمت درونی کردن مصادیق مدرنیته، اعم از تکنولوژی یا جهان بینی، دچار این ناپایداری و عدم ثبات زبان  باشند زیرا تحول زبان، در گرو تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است.
در طول این سال ها؛ فیلم ها و سریال های طنز با استقبال مردم روبه رو شده اند؛ از سوی دیگر، زبان مازندرانی نیز طنازی های خاص خود را دارد و عملا می بینیم که اکثر برنامه ها یا سریال های شبکه ی استانی به این سمت حرکت می کنند. چقدر سریال هایی که در مازندران با همین رویکرد ساخته شده اند را موفق دیده اید؟
این چیزی که این ها استفاده می کنند، اصلا طنز نیست زیرا که طنز دارای مولفه های ثابت و اساسا بیدار کننده است و نقد اجتماعی پیرامون را در دستور کار دارد. در حالی که در این برنامه ها، ما با گونه ای فکاهی روبه رو هستیم و جغرافیای مکانی و فرهنگ، از بسامد بالا یا پایینی برخوردار است و اگر منظور شما مسخره بازی لفظی یا نمایشی است، این دیگر به ناکارآمدی وعدم شناخت سازندگان مرتبط است.
با این اوصاف چه راهکاری برای نوشتن زبان مازندرانی وجود دارد؟
امروزه فارسی، با الفبای عربی نوشته می شود زیرا نوشتار اوستایی – پهلوی منسوخ شده است امّا در خط الرسم عربی، حروف صدادار جایگاهی ندارند و ما نیز تلاش مان بر این است که مازندرانی را نیز با همان خط الرسم عربی بنویسیم در حالی که خوانش جملات مازندرانی بدون حروف دار، بسیار سخت و گاهی ناممکن است. به همین خاطر برای مکتوب کردن آثارمان دچار مشکل هستیم. واقعیت اینست که حمایت زیادی صورت نگرفته و شاید به همین دلیل باشد که پژوهشگران فرهنگ عامه و زبان مازندرانی، به گونه ای دلسرد شده اند زیرا کاری است بزرگ و زمان بر...
عملکرد صدا وسیما برای معرفی فرهنگ مازندرانی را چطور ارزیابی می کنید؟
در بعضی از برنامه ها، افرادی را به عنوان کارشناس معرفی می کنند که در هیچیک از حوزه های مردم شناسی، روان شناسی اجتماعی، زبان شناسی و یا فولکلور، هیچ گونه تخصصی ندارند و این مساله زحمتکشان واقعی این عرصه را ناامید می کند.
برنامه هایی که در ارتباط با فرهنگ بومی مازندران ساخته می شوئد، چطور؟
شاخص های فرهنگی که در مردم مازندران برجسته است، استفاده از ابزار و ادوات سنتی کشاورزی و دام داری نیست. مثلا مردم این سامان، آدم های سختکوشی هستند که این شاخص، برآمده از زیربناهای اقتصادی در حوزه های کشاورزی و دام داری نیاکان ماست که در آن «سختکوشی» توصیه شده است و همین عامل است که در گذشته، فقیهان و علما و ادیبان و دانشمندانی که هنوز هم موجب افتخار ما هستند را پرورش داده است. سختکوشی مایه ی مباهات و برآمده از شکل زندگی مردم این خطه است که به خورد فرهنگ ما رفته و شاخص فرهنگی ماست، نه صرف استفاده از بیل و تبر و داس و ... که مثلا اگر بجایش تراکتور و کمباین بیاید، فرهنگ مازندرانی دچار خطر نابودی خواهد شد؟ «سختکوشی» باید حفظ شود، نه ادوات کشاورزی سابق. این سختکوشی بوده که نوجوان مازندرانی را با تحمل سختی ها و مرارت های سفر وهموار کردن رنج غربت بر خود ، وادار می کرده که در گذشته، به حوزه های علمی آن زمان، مثلا؛ حوزه ی نجف و غیره برود و پس از سال ها بازگردد و موجب خیر باشد. موردی دیگری که می توان عنوان کرد شاخص «همکاری گروهی» است که در مازندران با لفظ «کایر» عجین شده است. این شاخص رفتاری، ریشه در مناسبات تولید و بعدها  فرهنگ مردم مازندران دارد و برآمده از شکل کار مردم این سامان در حوزه ی کشاورزی است. بنابراین این همکاری گروهی باید حفظ شود. و گرنه، صرف پرداختن به آن به شکل برنامه سازی که در یک مسابقه که مثلا گروهی با ابزارهای سنتی، بخشی از کار کشاورزی را نشان دهند و به رقابت بپردازند، هیچ دردی را دوا نمی کند. این شاخصه ها را باید با مصداق های امروزی آن ها دریافت و به مردم ارایه و تبلیغ کرد. گرچه شخصا بر این باورم؛ بعضی از شاخص های فرهنگی مردم مازندران، رشد نیافته و در حال احتضار است و چه خوب که دارد از بین می رود! مثل؛ تنگ چشمی ها و حسادت ها و ... که ملازم زندگی کشاورزی و گله داری در همه جای دنیاست.

سوتیتر:
شاخص های فرهنگی که در مردم مازندران برجسته است، استفاده از ابزار و ادوات سنتی کشاورزی و دام داری نیست
مازندرانی؛ یکی از زبان های خواهر زبان پارسی است که در بسیاری از موارد به لحاظ بن واژگان و نحو، همسانی های بسیاری با زبان پارسی معیار دارد و صد البته که هر دوی این ها از زیرشاخه های زبان های هند و اروپایی هستند

روایتی عاشقانه از سی و سه سال زندگی با چهار فرزند معلول

IMAGE

یکشنبه, 03 مرداد 1395 من، اکرم و حمید و امید و محبوبه ام... رقیه توسلی گزارش پیش رو وصفِ حال والدین مشهور و معروفی ست که ضرب و جمع و تفریق را آنقدر خوب یاد گرفته اند که استاد صدایشان کنم. استاد زندگی در ناملایمات. مشهور نه با آن فاکتورهای معمول؛ به این علت که شاید خسته باشند اما هرروز پدر و مادر متولد...
ادامه مطلب...

صنعت بیمه و نقش آن در اقتصاد ایران

IMAGE

شنبه, 20 مهر 1392  باقر   لطف اله پور؛کارشناس رسمی دادگستری:فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع و زندگی روزمره انسانها؛ مملو از خطرات و تهدیدهای متنوع و گوناگون است. هزینه ی جبران برخی از این خطرها، در مقایسه با توانمندی های مالی افراد و موسسات، چندان زیاد نیست و خود آنان؛ از عهده چنین...
ادامه مطلب...

دغدغه ي امروز، اما و اگرهاي فردا آيا جهيزيه حد و مرزي هم دارد؟

IMAGE

دوشنبه, 17 تیر 1392  ليلا مشفق:این روزها تهيه ی جهيزيه برای بسیاری از خانواده های ایرانی به يک مشکل اصلي مبدل شده است. والديني که با شور و شوق فرزند خود را براي زندگي مشترک آماده می¬کنند، پس از مراسم عقد، با دغدغه¬ی بزرگی مواجه میشوند که يکي از حساس-ترين مراحل این دوران محسوب می¬شود چون توافق و...
ادامه مطلب...

زندگی مسابقه نیست، یک سفر است

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 ماه‌سلطان کاشی؛پژوهشگر اجتماعی: واقعیت این است که ما در روزگاری زندگی می‌کنیم که هیچ جامعه‌ای بی علم و و تخصص، قادر به ادامه حیات نیست. خوشبختانه جامعه‌ی امروزی ما نیز تا حدی بی شک، نه آن چنان که باید و شاید، از علم و تخصص برخودار شده است اما در این میان، چیزی از دست رفته است...
ادامه مطلب...

مدیر انتشارات شلفین: آینده زنان به تحمل تفکر یکدیگر بستگی دارد

IMAGE

دوشنبه, 26 اسفند 1392 زهرا اسلامی:عصر یک روز زمستانی به دیدار فریده یوسفی رفتیم تا درباره خودش و راهی که پیموده از گذشته تا اکنون بیشتر بدانیم، ولی گفتگوی ما با او، عصر روزی  انجام شده بود که اداره کل بانوان استانداری مازندران گردهمایی بزرگ بانوان فرهیخته استان را برگزار کرده بود و فریده یوسفی...
ادامه مطلب...

هنوز تنهاییم!چالش های زنان در فرآیند اجتماعی شدن!

IMAGE

پنج شنبه, 26 دی 1392 لیلا  مشفق:برای نگاه اجمالی به مازندران و وضعیت زنان آن و با توجه به چشم انداز تحقق اهداف و آرمان های اجتماعی، فرهنگی، دینی و سیاسی، تقریباً با نوعی ناکامی مواجه خواهیم شد. چرا که هیچ مرجع مدون و تاریخی در رابطه با مسائل اجتماعی زنان و حضور موثر آنان نخواهیم یافت. این مساله رنج...
ادامه مطلب...

بانوان فعال را بشناسیم

IMAGE

پنج شنبه, 26 دی 1392 تهمینه اسدی امیری،مدرس دانشگاه و فعال حوزه گردشگری:وضعیت بانوان در مازندران را از دو دیدگاه می توان بررسی کرد. در وهله اول؛ حضور بانوان در عرصه اجتماعی و شغلی است که بنظرم از جایگاه خوبی برخوردارند؛ نه تنها در عرصه آموزش بلکه در بسیاری از عرصه ها مانند؛ پزشکی، پژوهش، اداری و...
ادامه مطلب...

جامعه مدنی تقویت شود

IMAGE

پنج شنبه, 26 دی 1392 ماه سلطان کاشی،پژوهشگر اجتماعی:ما در حوزه زنان مشکلات کارکردی فراوانی داریم که در استان هم مانند سراسر کشور کاملاً مشهود است. بهر حال حضور زنان در سه عرصه قابل تفکیک است؛ تصمیم سازی، تصمیم گیری و اجرای تصمیمات، که متاسفانه همیشه زنان در لایه های پایین دیده می شوند و استان...
ادامه مطلب...

تاواني سخت براي غفلتی جبران ناپذیر

IMAGE

یکشنبه, 21 مهر 1392 علیرضا سعیدی کیاسری (نمايشنامه نويس، روزنامه نگار)؛سالن های خالی از شور کودکان:از سالیان بسیار دور تا کنون، نمایش کودک در جهان همواره مهم ترین بخش گونه تئاتر محسوب شده است اما این حقیقت شیرینی نیست، بنابراین باید قبول کرد تئاتر كودك در کشورمان تنها در حد یك نام و عنوان شناخته...
ادامه مطلب...

یادت هست چه مصیبتی کشیدم؟!

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 قاسم رضایی که شده برترین فرنگی کار تاریخ کشتی ایران:   برای الصاق شدن به تاریخ فقط به یک فرصت نیاز داشت که آن را در مرداد 95 مهیا دید و اشتباه نکرد و نصیب خود ساخت. او شده تاریخی ترین فرنگی کار کشتی ایران و برای یگانه شدن و اولین دو مداله شدن در المپیک ها، پنج سال تمام چشم بر هر...
ادامه مطلب...

شاهد بلوغ سیاسی در روش و منش خواهیم بود

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 دکتر رضا ستاری، دبير انجمن اسلامى مدرسين دانشگاه هاى مازندران رضا ستارى، دانشيار رشته زبان و ادبيات فارسى دانشگاه مازندران و دبير انجمن اسلامى مدرسين دانشگاه هاى مازندران در گفتگویی کوتاه وضعیت انتخابات شوراهای اسلامی شهرها و روستاها نیز ریاست جمهوری را در مازندران تشریح...
ادامه مطلب...

شوراها در مازندران ترکیب ناهمگنی دارند

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395     دکتر سعید اسلامی دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس در مازندران 352 عضو شورای شهر داریم. در این آمار از نظر شهرستانی بابل با 45، آمل با 33، ساری با 28، نور با 27 و چالوس با 24 عضو بیشترین اعضای شورای شهر را دارند. شهرستان‌های آخر هم آن‌هایی هستند که تعداد...
ادامه مطلب...

هرگز به قطار سنگ نزدم

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395   یوسف گران پاشا، مدیر کل راه آهن شمال در گفتگو با ارمون: یوسف گران پاشا، بعد از 26 سال خدمت می گوید:«از صمیم قلبمنه به پستم به کارم عشق می ورزم. این تکاپو و تنوع کار راه آهن را دوست دارم.»گفتگوی نوروزی ارمون با مدیرکل راه آهن شمال تنها با یک مدیر دولتی نیست، گفتگو درباره فعالیت...
ادامه مطلب...

فقدان هدف تربیتی همه جا حس می شود

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 گفتگو ارمون با زهرا و اکبر شاهسوارانی، خیرین مدرسه ساز زهرا اسلامی   صفا؛ اگر برای یک بار در عمرم صفا را تجربه کرده باشم، بی تردید در خانه باغ قدیمی، زیبا و با طراوت آقا و خانم شاهسوارانی در سرخرود مازندران بوده است. صبح یکی از آخرین روزهای زمستان به دیدن اکبر و زهرا...
ادامه مطلب...

ازدحام کاندیداها در شورای پنجم تکرار نمی شود

دوشنبه, 23 اسفند 1395 احسان شریعت سه ماه به انتخابات اردیبهشت 96 ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی شهر و روستا باقی مانده و از هم اکنون افکار عمومی به ویژه گروه های سیاسی برای حضور و مشارکت در این انتخابات آماده شده اند. انتخاباتی که به صورت دووجهی برگزار شده و آحاد ملت در کنار انتخاب نامزد ریاست جمهوری...
ادامه مطلب...

تحلیلی بر رویکردهای سیاسی در رفتار مدیران مازندرانی

دوشنبه, 23 اسفند 1395 حفظ صندلی احسان شریعت در تمامی نقاط جهان و نظام های سیاسی، مدیران اجرایی تقریباً به طور گریزناپذیری مجبورند تا حدی به موضع گیری سیاسی دست زده و خود را منتصب به جریان یا جریاناتی بدانند. جدا از نحوه عملکرد مدیران که در چارچوب شایستگی یا لیاقت ایشان جای می گیرد، مدیران همواره...
ادامه مطلب...

شهردار نخبه یا خرد جمعی شورا؟

IMAGE

چهارشنبه, 31 شهریور 1395 احسان شریعت شوراهای اسلامی شهر و روستا به عنوان فصلی از قانون اساسی که در زمان دولت اصلاحات حیات یافتند، مقدمه ای برای تمرین دموکراسی و ارتباط مردم و مسئولین به شمار می آیند. چه آنکه اعضای شورای اسلامی شهر و روستا از دل مردم برون آمده و خود با گوشت و پوست خویش مشکلات مردم را...
ادامه مطلب...

عوامل انگیزشی سفر،نیاز به گریز

IMAGE

چهارشنبه, 31 شهریور 1395   دکتر عبدالحکیم تیرگری، روانشناس بالینی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران       از زمینه های مهم و اصلی مطالعات روانشناختی رفتار بشر و عوامل مرتبط با آن موضوع نیازها و انگیزه های بنیادی است. موضوع مورد نظر در این زمینه پاسخ به این پرسش با اهمیت است که نیازهای انسان...
ادامه مطلب...

در راستای قانونگذاری و توسعه نیافتگی کمیسیون اجتماعی، یک گام عقب تر از جامعه

IMAGE

سه شنبه, 06 بهمن 1394 احسان شریعت: چندی دیگر انتخابات حساس و سرنوشت ساز هفتم اسفند برگزار شده و مردم یک بار دیگر در تصمیمی سرنوشت ساز دو انتخاب بزرگ خواهند کرد؛ انتخاب نمایندگان مجلس دهم و انتخاب حساس مجلس خبرگان رهبری. در حالی که به زعم اغلب کارشناسان سیاسی انتخابات خبرگان امسال از حساسیت بالایی...
ادامه مطلب...

 

 

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان