ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

شهردار نخبه یا خرد جمعی شورا؟

احسان شریعت

شوراهای اسلامی شهر و روستا به عنوان فصلی از قانون اساسی که در زمان دولت اصلاحات حیات یافتند، مقدمه ای برای تمرین دموکراسی و ارتباط مردم و مسئولین به شمار می آیند. چه آنکه اعضای شورای اسلامی شهر و روستا از دل مردم برون آمده و خود با گوشت و پوست خویش مشکلات مردم را درک می کنند. از این رو هر چه در منطقه ای شورای اسلامی آن اهمیت بیشتری داشته باشد، می توان به حل مشکلات آن منطقه امید بیشتری داشت.

چهار دوره از استقرار نظام شورایی در سطح شهرها و روستاهای کشور می گذرد. اما همانگونه که اغلب کارشناسان اذعان دارند این نظام تاکنون نتوانسته ارتباط صحیح منطقی میان خرد جمعی اعضای شورا و تصمیم گیرندگان اجرایی به وجود آورد. از این رو به نظر می رسد تا حدی نقش شوراها تغییر کاربری داده و نقش های جدیدی پیدا کرده است. موضوعی که به طور بسیار برجسته تری در مازندران وجود دارد همین مشکلات موجود بین شهرداران و شوراها است و همچنین اختلافات میان خود اعضای شورا است که کم و بیش در اغلب شهرها و روستاهای مازندران وجود دارد. 

در نظریات علوم اجتماعی و سیاسی همواره دو جریان نظری کاملاَ متضاد وجود دارد که تقریباَ هیچ هنگام نمی شود شباهت هایی میان آنان یافت. نحله فکری اول نظریات نخبه گرایانه است. نخبه در اینجا به معنی مصطلح نخبه در جامعه کنونی ما نیست که به فردی مخترع یا دانشمند اطلاق می شود. نخبه در این معنا به الیت سیاسی گفته می شود که به نوعی در فرآیند قدرت شرکت دارد. یا در درون بدنه حاکم نظام سیاسی حضور دارد و یا در بیرون از دایره قدرت برای به دست آوردن سهمی از قدرت تلاش می کند. نظریات نخبه گرایانه تأکید می کنند که همیشه در جوامع گروهی مشخص از افراد قدرت را در دست دارند. این گروه بسیار سفت و سخت بوده و به روی مردمان عادی ناگشوده است. چیزی که میشلز جامعه شناس آلمانی از آن به عنوان "قانون آهنین الیگارشی" یاد می کند. 

در طرف دیگر نظریات مردم گرایانه قرار دارند که برای تمامی گروه ها و احزاب و تشکلات اجتماعی و سیاسی در قدرت سهمی قائل هستند. به زعم این دسته از نظریه پردازان نظام های سیاسی مدرن نظام هایی هستند که فعالیت های اجتماعی و سیاسی در آنها در چارچوب قوانین و هنجارهای دموکراتیک انجام شده و مردم با هر رنگ و نژاد و طبقه ای می توانند وارد فعالیت های اجتماعی و سیاسی شوند. 

با توجه به توضیحات فوق می توان به نهاد شورا پرداخت. معمولاَ نهادهای نوپا که به صورت دستوری از بالا به پائین ایجاد شده و در خدمت هدفی به کار گرفته می شوند، بسیار دیرتر از بخشنامه های اداری در فرهنگ عامه تعریف مناسب خود را می یابند. در سالیان گذشته که نهاد شورا به عنوان یکی از مردمی ترین نهادهای نظام جمهوری اسلامی پای به عرصه فعالیت گذارد، معضلات و مشکلاتی همواره از گوشه و کنار احساس شد. یکی از این معضلات تداخل کارکردها یا محدوده قدرت تصمیم گیری های کلان (علی رغم مشخص بودن حوزه فعالیت شوراها و شهرداری) است. کم نیستند شمار شهرداران و کارکنان شهرداری و همچنین اعضای شورای شهر که بر سر مسائل شهری با یکدیگر دچار تعارض می شوند. این در حالی است که محدوده اختیارات و وظایف در قانون مشخص بوده و منطقاَ نباید تعارضی در میان باشد. با این تفاسیر ریشه مشکل از کجاست؟ 

به طور کلی دو نگاه نخبه گرایانه و مردم گرایانه در میان ذهنیت جمعی جوامع وجود دارد. در هر جامعه ای مردم به یکی از این دو دیدگاه یا ترکیبی از آن ها گرایش فکری دارند. در جامعه حال حاضر ایران نیز ذهنیت جمعی و فرهنگی عمومی به این دو دیگاه گرایش دارد. وقتی از برخی از افراد در مورد مسائل شهر می پرسید می گویند «شهردار یک فرد کاربلد است که در کارش تخصص دارد و با علم و تجربه به امور شهری رسیدگی می کند. اما اعضای شورای شهر گاه و بیگاه در کار شهردار سنگ اندازی کرده و مانع فعالیت های سازنده وی می شوند». 

از طرف دیگر از برخی از افراد می شنوید «امور شهری یک کار گروهی است که باید با مشارکت نمایندگان مردم در شورای شهر رسیدگی شود. تخصص و خبرگی شهردار سر جایش، اما باید تحت نظارت عمومی و با مشارکت فکری اعضای شورا باشد». عملکرد شهرداران و اعضای شورای شهر (که انسان هایی از همین خاک و دیار هستند و دارای عقاید اجتماعی) بازتابی از ذهنیت جمعی است. منتهی این ذهنیت تحت تأثیر جایگاه و منصبی که فرد اشغال می کند جهت خاصی می یابد. 

رویکرد نخبه گرایانه و رویکرد مردم گرایانه در تمامی امور جامعه به صورتی ظاهر می شود. لیکن این نوع نگرش افراد جامعه است که حدی از هر یک را برای رسیدن به اهداف بر می گزیند. امر خطیر شهرداری نیز از این قاعده مستثنی نیست. در رسیدگی به امور شهر هم می توان نخبه گرا بود و هم مردم گرا و یا ترکیبی از هر دو. فردی که به سمت شهردار معرفی می شود اگر دارای افکار نخبه گرایانه افراطی بوده و برای مشارکت جمعی اهمیتی قائل نباشد با گرفتن پست شهردار افکارش دوصد چندان تقویت شده و به مشارکت و همدلی و مشورت در رسیدگی به امور اهمیتی نمی دهد و صرفاَ به تخصص و کارایی خود اعتماد می کند. 

از آن سو افرادی که افکار مردم گرایانه داشته و به مشارکت جمعی اعتقاد دارند با انتخاب شدن از سوی مردم به عنوان اعضای شورای شهر شدیداَ خواستار آنند که در تصمیمات کلان شهری مداخله داشته و قدرت شهردار را در چنته ی نظارت خود مهار کنند. اینجاست که تعارض ها و تضادها سر برآورده و دود این تضادها به چشم مردم می رود. شهردار تکروی کرده و سهمی از قدرت برای اعضای شورا قائل نیست. شورا که احساس "نخبگان خارج از دایره قدرت" می کند دائماَ به این در و آن در می زند تا سهمی از قدرت بیابد. 

از طرف دیگر این فکر همواره می تواند در ذهن شهردار و مجموعه اش وجود داشته باشد که اعضای شورا مسائل را از دید تخصصی و فنی مشاهده نکرده و ملاحظات اجتماعی را بسیار بیش از آنچه که باید باشد لحاظ می کنند. آنان بر این باورند که اعتقادات مردم گرایانه و مشارکت محورانه ای دارند اما این امر موجب آن نمی شود که اعضای شورا وارد مباحثی شوند که از لحاظ تخصصی سر رشته ای در آن ندارند. در این میان بی نظمی ها هنگامی بیشتر می شود که میان خود اعضای شورا نیز تضاد و اختلاف یافت می شود.

شرایط مذکور شرایط تحلیلی هر نظم و سامانی می تواند باشد که بر اساس الگوی مشارکت مردمی اداره می شود. در همه جوامع و بخش های اجتماعی که سامان یک مجموعه به صورت شورایی و با ریاست یک مدیر اداره می شود ممکن است چنین حالتی روی دهد. منتهی همان گونه که پیش تر بیان شد مهم ذهنیت جمعی است. افکار و اندیشه ها تعیین کننده هر امری در زندگی اجتماعی اند. اگر شهردار دارای افکار مردم گرایانه باشد و خرد جمعی را ارج نهد به تعامل با نهاد شورا پرداخته و سعی می کند میان تخصص و تفاهم ارتباطی منطقی برقرار کند. شهرداری که به مشارکت جمعی گرایش دارد نگران سهم خویش از قدرت تصمیم گیری نیست. اعضای شورایی که درک صحیحی از موقعیت شهردار و شورا دارند هم خواستار نظارت قانونی و مشارکت منطقی در تصمیمات شهری اند و هم به تخصص و کارایی شهردار اعتماد می کنند.  

این داستان همیشگی "تخصص یا تفاهم" است. تخصص گرایی میل به نخبه گرایی داشته و کارها را به یک فرد یا یک گروه مشخص و ممتاز سپرده و اطمینان دارد که امور بدین وسیله به بهترین شکل و با کمترین هزینه و بیشترین موفقیت انجام می شود. از طرف دیگر تخصص گرایی در خطر انسداد افکار و استبداد رأی است. تحلیل مخالف یعنی منطق مردم گرایانه می تواند مدعی باشد که همواره مشورت و خرد جمعی بهترین نتیجه را داده و مناسب ترین راه برای رسیدن به اهداف می باشد.  

 

روایتی عاشقانه از سی و سه سال زندگی با چهار فرزند معلول

IMAGE

یکشنبه, 03 مرداد 1395 من، اکرم و حمید و امید و محبوبه ام... رقیه توسلی گزارش پیش رو وصفِ حال والدین مشهور و معروفی ست که ضرب و جمع و تفریق را آنقدر خوب یاد گرفته اند که استاد صدایشان کنم. استاد زندگی در ناملایمات. مشهور نه با آن فاکتورهای معمول؛ به این علت که شاید خسته باشند اما هرروز پدر و مادر متولد...
ادامه مطلب...

صنعت بیمه و نقش آن در اقتصاد ایران

IMAGE

شنبه, 20 مهر 1392  باقر   لطف اله پور؛کارشناس رسمی دادگستری:فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع و زندگی روزمره انسانها؛ مملو از خطرات و تهدیدهای متنوع و گوناگون است. هزینه ی جبران برخی از این خطرها، در مقایسه با توانمندی های مالی افراد و موسسات، چندان زیاد نیست و خود آنان؛ از عهده چنین...
ادامه مطلب...

دغدغه ي امروز، اما و اگرهاي فردا آيا جهيزيه حد و مرزي هم دارد؟

IMAGE

دوشنبه, 17 تیر 1392  ليلا مشفق:این روزها تهيه ی جهيزيه برای بسیاری از خانواده های ایرانی به يک مشکل اصلي مبدل شده است. والديني که با شور و شوق فرزند خود را براي زندگي مشترک آماده می¬کنند، پس از مراسم عقد، با دغدغه¬ی بزرگی مواجه میشوند که يکي از حساس-ترين مراحل این دوران محسوب می¬شود چون توافق و...
ادامه مطلب...

زندگی مسابقه نیست، یک سفر است

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 ماه‌سلطان کاشی؛پژوهشگر اجتماعی: واقعیت این است که ما در روزگاری زندگی می‌کنیم که هیچ جامعه‌ای بی علم و و تخصص، قادر به ادامه حیات نیست. خوشبختانه جامعه‌ی امروزی ما نیز تا حدی بی شک، نه آن چنان که باید و شاید، از علم و تخصص برخودار شده است اما در این میان، چیزی از دست رفته است...
ادامه مطلب...

مدیر انتشارات شلفین: آینده زنان به تحمل تفکر یکدیگر بستگی دارد

IMAGE

دوشنبه, 26 اسفند 1392 زهرا اسلامی:عصر یک روز زمستانی به دیدار فریده یوسفی رفتیم تا درباره خودش و راهی که پیموده از گذشته تا اکنون بیشتر بدانیم، ولی گفتگوی ما با او، عصر روزی  انجام شده بود که اداره کل بانوان استانداری مازندران گردهمایی بزرگ بانوان فرهیخته استان را برگزار کرده بود و فریده یوسفی...
ادامه مطلب...

هنوز تنهاییم!چالش های زنان در فرآیند اجتماعی شدن!

IMAGE

پنج شنبه, 26 دی 1392 لیلا  مشفق:برای نگاه اجمالی به مازندران و وضعیت زنان آن و با توجه به چشم انداز تحقق اهداف و آرمان های اجتماعی، فرهنگی، دینی و سیاسی، تقریباً با نوعی ناکامی مواجه خواهیم شد. چرا که هیچ مرجع مدون و تاریخی در رابطه با مسائل اجتماعی زنان و حضور موثر آنان نخواهیم یافت. این مساله رنج...
ادامه مطلب...

بانوان فعال را بشناسیم

IMAGE

پنج شنبه, 26 دی 1392 تهمینه اسدی امیری،مدرس دانشگاه و فعال حوزه گردشگری:وضعیت بانوان در مازندران را از دو دیدگاه می توان بررسی کرد. در وهله اول؛ حضور بانوان در عرصه اجتماعی و شغلی است که بنظرم از جایگاه خوبی برخوردارند؛ نه تنها در عرصه آموزش بلکه در بسیاری از عرصه ها مانند؛ پزشکی، پژوهش، اداری و...
ادامه مطلب...

جامعه مدنی تقویت شود

IMAGE

پنج شنبه, 26 دی 1392 ماه سلطان کاشی،پژوهشگر اجتماعی:ما در حوزه زنان مشکلات کارکردی فراوانی داریم که در استان هم مانند سراسر کشور کاملاً مشهود است. بهر حال حضور زنان در سه عرصه قابل تفکیک است؛ تصمیم سازی، تصمیم گیری و اجرای تصمیمات، که متاسفانه همیشه زنان در لایه های پایین دیده می شوند و استان...
ادامه مطلب...

تاواني سخت براي غفلتی جبران ناپذیر

IMAGE

یکشنبه, 21 مهر 1392 علیرضا سعیدی کیاسری (نمايشنامه نويس، روزنامه نگار)؛سالن های خالی از شور کودکان:از سالیان بسیار دور تا کنون، نمایش کودک در جهان همواره مهم ترین بخش گونه تئاتر محسوب شده است اما این حقیقت شیرینی نیست، بنابراین باید قبول کرد تئاتر كودك در کشورمان تنها در حد یك نام و عنوان شناخته...
ادامه مطلب...

یادت هست چه مصیبتی کشیدم؟!

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 قاسم رضایی که شده برترین فرنگی کار تاریخ کشتی ایران:   برای الصاق شدن به تاریخ فقط به یک فرصت نیاز داشت که آن را در مرداد 95 مهیا دید و اشتباه نکرد و نصیب خود ساخت. او شده تاریخی ترین فرنگی کار کشتی ایران و برای یگانه شدن و اولین دو مداله شدن در المپیک ها، پنج سال تمام چشم بر هر...
ادامه مطلب...

شاهد بلوغ سیاسی در روش و منش خواهیم بود

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 دکتر رضا ستاری، دبير انجمن اسلامى مدرسين دانشگاه هاى مازندران رضا ستارى، دانشيار رشته زبان و ادبيات فارسى دانشگاه مازندران و دبير انجمن اسلامى مدرسين دانشگاه هاى مازندران در گفتگویی کوتاه وضعیت انتخابات شوراهای اسلامی شهرها و روستاها نیز ریاست جمهوری را در مازندران تشریح...
ادامه مطلب...

شوراها در مازندران ترکیب ناهمگنی دارند

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395     دکتر سعید اسلامی دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس در مازندران 352 عضو شورای شهر داریم. در این آمار از نظر شهرستانی بابل با 45، آمل با 33، ساری با 28، نور با 27 و چالوس با 24 عضو بیشترین اعضای شورای شهر را دارند. شهرستان‌های آخر هم آن‌هایی هستند که تعداد...
ادامه مطلب...

هرگز به قطار سنگ نزدم

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395   یوسف گران پاشا، مدیر کل راه آهن شمال در گفتگو با ارمون: یوسف گران پاشا، بعد از 26 سال خدمت می گوید:«از صمیم قلبمنه به پستم به کارم عشق می ورزم. این تکاپو و تنوع کار راه آهن را دوست دارم.»گفتگوی نوروزی ارمون با مدیرکل راه آهن شمال تنها با یک مدیر دولتی نیست، گفتگو درباره فعالیت...
ادامه مطلب...

فقدان هدف تربیتی همه جا حس می شود

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 گفتگو ارمون با زهرا و اکبر شاهسوارانی، خیرین مدرسه ساز زهرا اسلامی   صفا؛ اگر برای یک بار در عمرم صفا را تجربه کرده باشم، بی تردید در خانه باغ قدیمی، زیبا و با طراوت آقا و خانم شاهسوارانی در سرخرود مازندران بوده است. صبح یکی از آخرین روزهای زمستان به دیدن اکبر و زهرا...
ادامه مطلب...

ازدحام کاندیداها در شورای پنجم تکرار نمی شود

دوشنبه, 23 اسفند 1395 احسان شریعت سه ماه به انتخابات اردیبهشت 96 ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی شهر و روستا باقی مانده و از هم اکنون افکار عمومی به ویژه گروه های سیاسی برای حضور و مشارکت در این انتخابات آماده شده اند. انتخاباتی که به صورت دووجهی برگزار شده و آحاد ملت در کنار انتخاب نامزد ریاست جمهوری...
ادامه مطلب...

تحلیلی بر رویکردهای سیاسی در رفتار مدیران مازندرانی

دوشنبه, 23 اسفند 1395 حفظ صندلی احسان شریعت در تمامی نقاط جهان و نظام های سیاسی، مدیران اجرایی تقریباً به طور گریزناپذیری مجبورند تا حدی به موضع گیری سیاسی دست زده و خود را منتصب به جریان یا جریاناتی بدانند. جدا از نحوه عملکرد مدیران که در چارچوب شایستگی یا لیاقت ایشان جای می گیرد، مدیران همواره...
ادامه مطلب...

شهردار نخبه یا خرد جمعی شورا؟

IMAGE

چهارشنبه, 31 شهریور 1395 احسان شریعت شوراهای اسلامی شهر و روستا به عنوان فصلی از قانون اساسی که در زمان دولت اصلاحات حیات یافتند، مقدمه ای برای تمرین دموکراسی و ارتباط مردم و مسئولین به شمار می آیند. چه آنکه اعضای شورای اسلامی شهر و روستا از دل مردم برون آمده و خود با گوشت و پوست خویش مشکلات مردم را...
ادامه مطلب...

عوامل انگیزشی سفر،نیاز به گریز

IMAGE

چهارشنبه, 31 شهریور 1395   دکتر عبدالحکیم تیرگری، روانشناس بالینی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران       از زمینه های مهم و اصلی مطالعات روانشناختی رفتار بشر و عوامل مرتبط با آن موضوع نیازها و انگیزه های بنیادی است. موضوع مورد نظر در این زمینه پاسخ به این پرسش با اهمیت است که نیازهای انسان...
ادامه مطلب...

در راستای قانونگذاری و توسعه نیافتگی کمیسیون اجتماعی، یک گام عقب تر از جامعه

IMAGE

سه شنبه, 06 بهمن 1394 احسان شریعت: چندی دیگر انتخابات حساس و سرنوشت ساز هفتم اسفند برگزار شده و مردم یک بار دیگر در تصمیمی سرنوشت ساز دو انتخاب بزرگ خواهند کرد؛ انتخاب نمایندگان مجلس دهم و انتخاب حساس مجلس خبرگان رهبری. در حالی که به زعم اغلب کارشناسان سیاسی انتخابات خبرگان امسال از حساسیت بالایی...
ادامه مطلب...

 

 

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان