ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

سید محمد علی کاظمی، شاعر شعر "چکل": پیشنهاد می کنم واقفین در راه موسیقی بومی وقف انجام دهند

احسان شریعت

 

حفظ، احیاء و گسترش فرهنگ و هویت بومی یکی از اصلی ترین دغدغه های رسانه های بومی و استانی محسوب می شود. چه آنکه این مهم برای ارتقای فرهنگ هر منطقه ای حائز اهمیت بوده و می تواند در کییت بخشی به بخش های مختلف هنجاری و رفتاری تأثیرگذار باشد. از این رو اندیشمندان تأکید می کنند کوشش برای حفظ و احیای فرهنگ بومی و محلی از جمله مهم ترین تلاش هایی است که مسئولان، دست اندرکاران و فعالان این عرصه باید در دستور کار قرار دهند.

این مهم می تواند در زمینه های مختلف اتفاق افتاده و خود را نشان دهد. همانگونه که اشاره شد یکی از مهم ترین رسالت ها بر دوش رسانه هاست. از جمله دیگر مسئولیت های سنگین بر دوش اهالی هنر و اندیشه است که بتوانند با خلق آثار دلنواز و به کار گرفتن ذوق، قریحه و فکر انسان در زمینه های مختلف به نشر جنبه های گوناگون فرهنگ، هویت و زبان بومی و محلی بپردازند. یکی از افرادی که در این زمینه سال های سال است که خود را وقف چنین رسالت بزرگی کرده یک شاعر ساروی به نام «سید محمد علی کاظمی» است.

جرقه شعرگویی به زبان محلی در تبریز

این شاعر که اصالتاً اهل روستای سنگده ساری است و با تخلص «شروین» به زبان مازندرانی شعر می سراید، درباره جرقه نخستین شعرگویی به زبان مازندرانی گفت:«از بچگی با شعرایی همچون شاملو برخی دیگر از شعرا در ارتباط بودم و شعر فارسی می سرودم. اما آغاز شعر گفتن به زبان مازندرانی از وقتی به ذهنم آمد که در دوران دانشجویی در تبریز تحصیل می کردم. در آنجا ایام محرم به عزاداری در میان آذری زبان ها می رفتم که متوجه شدم آنها به زبان آذری درباره ایام محرم و عاشورا شعر سروده و در نوحه خوانی و سینه زنی استفاده می کنند.»

کاظمی افزود:«همان جا بود که با خود گفتم پس من نیز می توانم به زبان مازندرانی برای امام حسین (ع) و عاشورا شعر تبری بسرایم. نخستین شعرم به زبان مازندرانی در همین زمینه بود که گفتم «ته کربلا چنده خواهون بهشته، دوست و دشمن دل ارمون بهشته، این همه سال بورده ته داغ داغی، تام پلا فقیر دهون بهشته ...» وقتی برای نخستین بار این شعر را سرودم بیشتر از زمانی که شعر فارسی می سرودم لذت بردم. از آنجا بود که سعی کردم در قالب دوبیتی و رباعی شعر مازندرانی بگویم که به آن «تَوری» گفته می شود.»

 

 

 

زبان بومی بر دل می نشیند

این شاعر مازندرانی با اشاره به ارتباط میان جهانی شدن فرهنگ در قرن 21 و رشد و گسترش فرهنگ های بومی و محلی، تصریح کرد:«امروزه در سراسر این جهان فرهنگ های بومی و محلی در حال ارزش مند شدن هستند که این متأثر از جهانی شدن است. جهانی شدن جهان را به مثابه یک دهکده کوچک کرده که هر فرهنگ و زبانی می تواند حرف خودش را زده و اظهار وجود کند. کل جهان یک مجموعه است که همه فرهنگ ها می توانند در این مجموعه با هم ارتباط برقرار کنند. همه حرف های فرهنگ های بومی نیز تقرباً یکی است و زبان گفتنش فرق می کند. درواقع عزتی که فرهنگ بومی هر قوم دارد اگر در سفره جهان جای گرفته و با زبان جهان بتواند از داشته های خود دفاع کند، قطعاً جهان جای بسیار بالاتر و رشد یافته تری خواهد بود.»

وی در همین زمینه افزود:«وقتی با زبانی که طرف مقابل می فهمد با او صحبت می کنید او می فهمد. اما وقتی با زبان بومی که طرف مقابل با او بزرگ شده و با آن حرف می زند با او صحبت می کنید بر دل او می نشیند. فاصله ای که فرهنگ های بومی از یکدیگر دارند تضاد محسوب نمی شود. درواقع نوعی فاصله زمانی، مکانی و زبانی است نه تضاد و اختلاف. چون همه از انسانیت است.»

فرهنگ بومی، پشتوانه هویت ما

این کارشناس فرهنگ عامه با بیان اینکه فرهنگ بومی پشتوانه هویت ما است، گفت:«ما به واسطه فرهنگ بومی خودمان به دیگران معرفی می شویم. پس به همین خاطر باید ابتدا فرهنگ بومی خود را شناخته و سعی در احیای آن کنیم. نگرش، بینش و تعریفی که هر فرهنگی از زندگی به افرادش می دهد تعیین کننده رفتار آن مردم است. درواقع این فرهنگ است که می تواند انسان های را تراش داده و آنها را شکل دهد. عزتی که انسان می تواند داشته باشد به واسطه دارا بودن اصالت فرهنگ بومی است. این فرهنگ می تواند انسان های شکل یافته و متعالی بسازد. برای مثال در فرهنگ قدیم مازندران می گفتند «بَدان تخریب می کنند، نیکان می سازند.» فرهنگی که این را به مردمش یاد می دهد در متعالی ساختن رفتارها نقشی تعیین کننده دارد.»   

پیوند اشعار با فرهنگ بومی

وی با اشاره به ویژگی اشعار خود که سعی می کند پیوند عمیقی با فرهنگ بومی داشته باشد، اظهار کرد:«ویژگی اصلی شعرهایم این است که سعی می کند پیوند عمیقی با فرهنگ بومی در جنبه های مختلف برقرار کند. نوستالژی، خاطرات، گذشته، موسیقی محلی، فرهنگ روستانشینی، قهرمان های مردم منطقه، اسطوره ها، دردها، رنج ها و آرزوها از جمله مواردی است که بسیار در اشعارم دیده می شود. حتی در اشعارم سعی کردم واژه های اصیل زبان مازندرانی را به کار ببرم تا این واژه ها نابود نشوند. در کل اشعارم تاکنون که به 200 رباعی می رسد، حدود 90 درصد واژگان اصیل تبری را استفاده کرده ام.»

افراد کارشناس در راس کار فرهنگی باشند

کاظمی ضمن آسیب شناسی مشکلاتی که فرهنگ و زبان بومی مازندران با آن روبرو است به ارائه راهکارها نیز پرداخته و خاطر نشان کرد:«اصلی ترین آسیب این است که زندگی های امروز ما مازندرانی ها بیش از حد درگیر مسائل و دغدغه های اقتصادی شد. مردم فرهنگ شان را دوست دارند اما مشکلات و دغدغه های روزمره زندگی آن اندازه فراوان است که مردم را نسبت به هنر و فرهنگ بومی کم اعتنا کرده است.»

وی افزود:«در درجه دوم باید به این اشاره کرد که متولی امر فرهنگ و هنر از هنرمند گرفته تا مسئول و حتی رسانه ها باید از میان افراد نخبه، کارشناس، لایق، توانمند و متعهد انتخاب شوند. باید افرادی باشند که شغل فرهنگی نیازمند آنها باشد، اینکه آنها به دنبال شغل فرهنگی بروند. این افراد هستند که می توانند اجزا و عناصر فرهنگ بومی را به جوانان نشان داده و آنها را نسبت به هویت اصیل خود علاقه مند کنند.»

این شاعر مازندرانی با بیان اینکه علاقه مردم به زبان و هویت مازندرانی در حال رشد است، ابراز کرد:«این فرهنگ از گذشته به دست ما رسیده و ما باید آینده آن را بسازیم. پس باید هر کسی در هر مسئولیتی از هیچ تلاشی فرو گذار نکرده و در حد خود برای احیای این فرهنگ بکوشد. به ویژه آنهایی که علاقه مندتر و مجرب ترند باید بدانند که مسئولیت سنگین تری دارند. این ریشه ها هستند که هویت ما را شکل می دهند. پس باید با هر تلاشی هر چند اندک سعی کنیم به خودشناسی فرهنگی برسیم.»

وی درباره برگزاری جشنواره هایی مثل جشنواره موسیقی "لیلم" گفت:« فلسفه برگزاری چنین جشنواره هایی را می پسندم و معتقدم ضرورت دارد و نیاز جامعه است. باید قدردان فرزندانی که چنین دغدغه هایی دارند، بود. از طرفی معتقدم باید برای حفظ موسیقی محلی فرهنگ سازی صورت بگیرد؛ چه اشکالی دارد مردم خیر و نیکوکار ما به سمتی بروند که ضرورت ها را شناسایی کنند و دستگیر باشند در این وادی. واقفین ما در این بخش وقف انجام بدهند و بگذارند موسیقی ما که چهره ی غم و اندوه و شادی و بزم سرزمین ما را نشان می دهد، حفظ شود.»

این هنرمند مازندرانی با اعلام این خبر که تا سال آینده بیش از 30 کتاب از وی به چاپ خواهد رسید، گفت:«تاکنون به دلایلی قصد انتشار اشعار و نوشته هایم را نداشتم که اکنون پس از سال ها تصمیم گرفته ام آنها را چاپ کنم. در این زمینه با اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران هماهنگ کرده ام و انشالله تا سال آینده بیش از 30 جلد از کتاب هایم وارد بازار خواهند شد.»

 

 

تاواني سخت براي غفلتی جبران ناپذیر

IMAGE

یکشنبه, 21 مهر 1392 علیرضا سعیدی کیاسری (نمايشنامه نويس، روزنامه نگار)؛سالن های خالی از شور کودکان:از سالیان بسیار دور تا کنون، نمایش کودک در جهان همواره مهم ترین بخش گونه تئاتر محسوب شده است اما این حقیقت شیرینی نیست، بنابراین باید قبول کرد تئاتر كودك در کشورمان تنها در حد یك نام و عنوان شناخته...
ادامه مطلب...

 

 

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان