مجله ارمون - شاخص های فرهنگی مازندرانی ها، سختکوشی و همکاری است

ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

شاخص های فرهنگی مازندرانی ها، سختکوشی و همکاری است

علی سروی:«سید حمزه کاظمی سنگدهی» در کنار شاعری و نویسندگی، پژوهشگر هم هست و در حیطه روزنامه نگاری او را با گزارش های تحقیقی اش می شناسیم. به ویژه درباره تاریخ و فرهنگ مازندران آثار قابل توجهی ارایه داده که در سایت های تخصصی موجود و در نشریات مازندران به چاپ رسیده است و به شیوه های معرفی و ارایه فرهنگ بومی در رسانه های مازندران، نگاهی نقادانه دارد. خواندن این گفتگو را به شما توصیه می کنیم.  

در ابتدا یک تعریفی از موضوع گفتگو داشته باشیم. بومی گرایی یا فولکلور به چه معناست؟
بومی گرایی، با فولکلور فرق می کند. فولکلور؛ ترکیبی است به معنای دانش عام یا دانش توده مردم که در مواجهه با مصدرهای رسمی علوم مختلف معنا پیدا می کند. منظور از علوم رسمی، آن نظرگاهی است که به صورت آکادمیک تدریس و استفاده می شود. در صورتی که فولکلور؛ در پی اثبات دقیق آن چه می گوید، نیست بلکه پاسخی است که در طول قرن ها، باشندگان جغرافیای مکانی اجتماعی خاص، به سوالات خود داده اند. فولکلور؛ مجموعه ای از داده هاست که مردم در تلقی خود از مسایل مختلف بیان می دارند اما بومی گرایی؛ نوعی پرداخت و توجه به فولکلور است. توجهی که انسان مدرن به فولکلور دارد.
تبری زبان است یا لهجه؟
مازندرانی؛ یکی از زبان های خواهر زبان پارسی است که در بسیاری از موارد به لحاظ بن واژگان و نحو، همسانی های بسیاری با زبان پارسی معیار دارد و صد البته که هر دوی این ها از زیرشاخه های زبان های هند و اروپایی هستند و به صورت مشخص با اوستایی و پهلوی و زبان های انگلیسی، فرانسوی در گستره ی لغات، ریشه های یکسان دارد. پذیرفتن زبان پارسی به عنوان زبان معیار و مسلط، مازندرانی را تا حد یک گویش عقب رانده است.
در اسفند ماه، مناسبتی هم داریم در رابطه با زبان مادری و دوم اسفند، روز جهانی زبان مادری نام گرفته. جایی خوانده بودم که نیمی از شش هزار زبانی که مردم جهان با آن سخن می گویند، در حال نابودی است و شمار گویندگان برخی از زبان ها به کمتر از ده هزار نفر و در مواردی به هزار نفر رسیده و این احتمال وجود دارد که تبری نیز از بین برود؟
بستگی دارد که از بین رفتن را چگونه معنا کنیم از آن جا که هر زبانی وابستگی متقابل به شرایط طبیعی، سیاسی و اجتماعی کاربران خود دارد، مسلما با تغییر موارد گفته شده، زبان نیز دستخوش تحول می شود. ابتدا در سطح واژگان و ترکیبات و در بازه زمانی بلندتر، آرام آرام، نحو نیز تغییر می کند. به همین خاطر ممکن است با زبانی التقاطی و یا با زبانی جدید روبه رو شویم. زبان در صیرورت است و به طور مدام خود را بازآفرینی می کند و این تعریف زبان زنده است. وقتی زبانی با تغییرات اقتصادی اجتماعی همگام نگردد، از طرف کاربران به آرامی کنار گذاشته شده و به قول «سادوک» در گستره ی زبان های مرده قرار می گیرد و آن چه که از دانش فولکلور در این زبان وجود دارد، به گور سپرده می شود.
پیش بینی شما در مورد زبان مازندرانی چیست؟
چون این زبان با تغییرات همسو نیست، پس از مدتی به علت عدم کارآیی کنار گذاشته می شود که البته شوونیسم مازندرانی ها در برابر زبان پارسی نیز بی تاثیر نیست.
لزوما هر کسی که دانش فولکلوریک دارد، می تواند تولید هنری نیز داشته باشد؟ بهتر بگویم؛ آیا می تواند به عنوان برنامه ساز تلویزیونی خصوصا در شبکه های استانی که رویکرد بومی دارند، فعالیت کند؟
طبیعتا خیر، چون تولید هنری، براساس سه مولفه ی دانش، فن و خلاقیت شکل می گیرد و کمتر دیده شده که این سه مولفه در چنته ی سازندگان برنامه های هنری، با رویکرد معرفی فولکلور به کار گرفته شده باشد و همیشه یک پای کار، لنگ است!
عملکرد شبکه ی تبرستان را در رابطه با ساخت برنامه های بومی چگونه ارزیابی می کنید؟
صدا و سیمای استانی، با توجه به امکاناتی که در اختیار دارد، از گونه ای مدیریت سنتی و عدم تدبیر رنج می برد و مخاطبان خود را می رنجاند. آثار بسیار بزرگی در حوزه ی ادبیات و در حوزه رسانه های بصری (فیلم، تئاتر) و موسیقی، در نقاط مختلف جهان ساخته شده که رویکردی فولکلوریک دارند و آثاری موفق اند زیرا از کارشناسان خبره در این حوزه استفاده می کنند اما شبکه استانی چه در حوزه موسیقی و چه در حوزه فیلم و سریال و برنامه های دیگر، از راندمان بسیار پایینی برخورداراست و اساسا مخاطب شناسی امری است لحاظ نشده و به فراموشی سپرده شده. اصحاب رسانه، تکنیک ساختن اثر را بلد هستند اما شما وقتی می خواهید در حوزه مردم شناسی وارد شوید باید از یک مردم شناسی و فولکلور شناس استفاده کنید و مشاوره بگیرید و چون این اقدام صورت نمی گیرد، نتیجه اش می شود ساخت کارهای نازل. شما نمی توانید به مردم بگویید؛ چگونه فکر کنند یا از چه ابزارها و چه زبانی استفاده نمایند. فکر می کنم رویکرد برنامه سازان ما تا آن جا که به فولکلور نظر دارند، از بنیان اشتباه است زیرا به زور نمی توان زبان یا آیین یا سنتی که زیربناهای اقتصادی – اجتماعی و مناسبت های روزمره تغییرش کرده را به گذشته برگرداند.
اغلب کسانی که در تولید آثار تلویزیونی با رویکرد بومی فعال هستند پاسخ شان به انتقاد ها این است که فضای روستاهای ما همین است، نظر شما در این رابطه چیست؟
فرهنگ مازندرانی، پرورش دهنده بزرگان بسیاری در حوزه های فقه، ادبیات، علوم دقیق و تجربی بوده است و در جای جای این سرزمین پهناور از آن ها به نیکی یاد می شود. مساله این است که کدامیک از شاخص های فرهنگی و رفتاری به وجود آورنده ی این بزرگان بوده است. به اعتقاد من، شاخص های بالندگی این افراد را باید در المان های فرهنگ مازندران جست. فرهنگی که مانند طبیعت اش زایا و پرورش دهنده است. به اعتقاد من، رویکرد معرفی شهرها و روستاهای ما در باور حضرات، دچار تقلیل گرایی است.
در برنامه های شبکه ی تبرستان، یک نوع دوگانگی در زبان وجود دارد. کاراکتر فیلم، فارسی حرف می زند اما یکهو یک ضرب المثل مازندرانی به کار می برد یا مازندرانی را با پارسی قاطی می کند. این دوگانگی زبان در مردم کوچه و بازار هم دیده می شود. این مساله را چگونه می بینید؟
گذار از سنت به سمت درونی کردن مصادیق مدرنیته، اعم از تکنولوژی یا جهان بینی، دچار این ناپایداری و عدم ثبات زبان  باشند زیرا تحول زبان، در گرو تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است.
در طول این سال ها؛ فیلم ها و سریال های طنز با استقبال مردم روبه رو شده اند؛ از سوی دیگر، زبان مازندرانی نیز طنازی های خاص خود را دارد و عملا می بینیم که اکثر برنامه ها یا سریال های شبکه ی استانی به این سمت حرکت می کنند. چقدر سریال هایی که در مازندران با همین رویکرد ساخته شده اند را موفق دیده اید؟
این چیزی که این ها استفاده می کنند، اصلا طنز نیست زیرا که طنز دارای مولفه های ثابت و اساسا بیدار کننده است و نقد اجتماعی پیرامون را در دستور کار دارد. در حالی که در این برنامه ها، ما با گونه ای فکاهی روبه رو هستیم و جغرافیای مکانی و فرهنگ، از بسامد بالا یا پایینی برخوردار است و اگر منظور شما مسخره بازی لفظی یا نمایشی است، این دیگر به ناکارآمدی وعدم شناخت سازندگان مرتبط است.
با این اوصاف چه راهکاری برای نوشتن زبان مازندرانی وجود دارد؟
امروزه فارسی، با الفبای عربی نوشته می شود زیرا نوشتار اوستایی – پهلوی منسوخ شده است امّا در خط الرسم عربی، حروف صدادار جایگاهی ندارند و ما نیز تلاش مان بر این است که مازندرانی را نیز با همان خط الرسم عربی بنویسیم در حالی که خوانش جملات مازندرانی بدون حروف دار، بسیار سخت و گاهی ناممکن است. به همین خاطر برای مکتوب کردن آثارمان دچار مشکل هستیم. واقعیت اینست که حمایت زیادی صورت نگرفته و شاید به همین دلیل باشد که پژوهشگران فرهنگ عامه و زبان مازندرانی، به گونه ای دلسرد شده اند زیرا کاری است بزرگ و زمان بر...
عملکرد صدا وسیما برای معرفی فرهنگ مازندرانی را چطور ارزیابی می کنید؟
در بعضی از برنامه ها، افرادی را به عنوان کارشناس معرفی می کنند که در هیچیک از حوزه های مردم شناسی، روان شناسی اجتماعی، زبان شناسی و یا فولکلور، هیچ گونه تخصصی ندارند و این مساله زحمتکشان واقعی این عرصه را ناامید می کند.
برنامه هایی که در ارتباط با فرهنگ بومی مازندران ساخته می شوئد، چطور؟
شاخص های فرهنگی که در مردم مازندران برجسته است، استفاده از ابزار و ادوات سنتی کشاورزی و دام داری نیست. مثلا مردم این سامان، آدم های سختکوشی هستند که این شاخص، برآمده از زیربناهای اقتصادی در حوزه های کشاورزی و دام داری نیاکان ماست که در آن «سختکوشی» توصیه شده است و همین عامل است که در گذشته، فقیهان و علما و ادیبان و دانشمندانی که هنوز هم موجب افتخار ما هستند را پرورش داده است. سختکوشی مایه ی مباهات و برآمده از شکل زندگی مردم این خطه است که به خورد فرهنگ ما رفته و شاخص فرهنگی ماست، نه صرف استفاده از بیل و تبر و داس و ... که مثلا اگر بجایش تراکتور و کمباین بیاید، فرهنگ مازندرانی دچار خطر نابودی خواهد شد؟ «سختکوشی» باید حفظ شود، نه ادوات کشاورزی سابق. این سختکوشی بوده که نوجوان مازندرانی را با تحمل سختی ها و مرارت های سفر وهموار کردن رنج غربت بر خود ، وادار می کرده که در گذشته، به حوزه های علمی آن زمان، مثلا؛ حوزه ی نجف و غیره برود و پس از سال ها بازگردد و موجب خیر باشد. موردی دیگری که می توان عنوان کرد شاخص «همکاری گروهی» است که در مازندران با لفظ «کایر» عجین شده است. این شاخص رفتاری، ریشه در مناسبات تولید و بعدها  فرهنگ مردم مازندران دارد و برآمده از شکل کار مردم این سامان در حوزه ی کشاورزی است. بنابراین این همکاری گروهی باید حفظ شود. و گرنه، صرف پرداختن به آن به شکل برنامه سازی که در یک مسابقه که مثلا گروهی با ابزارهای سنتی، بخشی از کار کشاورزی را نشان دهند و به رقابت بپردازند، هیچ دردی را دوا نمی کند. این شاخصه ها را باید با مصداق های امروزی آن ها دریافت و به مردم ارایه و تبلیغ کرد. گرچه شخصا بر این باورم؛ بعضی از شاخص های فرهنگی مردم مازندران، رشد نیافته و در حال احتضار است و چه خوب که دارد از بین می رود! مثل؛ تنگ چشمی ها و حسادت ها و ... که ملازم زندگی کشاورزی و گله داری در همه جای دنیاست.

سوتیتر:
شاخص های فرهنگی که در مردم مازندران برجسته است، استفاده از ابزار و ادوات سنتی کشاورزی و دام داری نیست
مازندرانی؛ یکی از زبان های خواهر زبان پارسی است که در بسیاری از موارد به لحاظ بن واژگان و نحو، همسانی های بسیاری با زبان پارسی معیار دارد و صد البته که هر دوی این ها از زیرشاخه های زبان های هند و اروپایی هستند

هتلهای لوکس با حفط اصالت بومی؛یک تیر با دو نشان

IMAGE

جمعه, 24 آذر 1396     هتلهای لوکس با حفط اصالت بومی؛  یک تیر با دو نشان   سارا ربیعی   ساخت هتل هایی که در بطن معماری نوین به معماری بومگرا و زمینه گرا متناسب با منطقه مورد نظر می پردازند قطعاً نه تنها گردشگران داخلی که گردشگران خارجی را نیز برای اقامت بیشتر در آن منطقه وسوسه می کند. ساخت امکانات...
ادامه مطلب...

اینجا، زندگی جریان دارد...

IMAGE

جمعه, 24 آذر 1396     اینجا، زندگی جریان دارد... سارا ربیعی آرامشی که در این کلبه بوم گری در قلب جنگلهای سوادکوه  وجود دارد را در هیچ کجای این شهرهای ماشینی نمی توان یافت. مشغول کارم بودم که تلفن همراهم زنگ خورد و من بعنوان خبرنگار حوزه گردشگری از طرف میراث فرهنگی و گردشگری استان مازندران  به یک...
ادامه مطلب...

یونانی میانکاله تکه پاره شد

IMAGE

جمعه, 24 آذر 1396     یونانی میانکاله تکه پاره شد سارا ربیعی چندین سال پیش بر اثرآتش سوزی، کشتی تجاری متعلق به شرکت ملی نفت در ساحل میانکاله بهشهر به گل نشست. این کشتی سوخته که برای مردم و گردشگران به مثابه کشتی یونانی در ساحل کیش بود بعد از سال ها با فروش در مزایده تکه پاره شد و دیگر اثری از آن...
ادامه مطلب...

راه، اولین قدم برای رسیدن

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 گردشگری سلامت از حرف تا واقعیت سارا ربیعی بسترهای لازم برای گردشگری سلامت در مازندران هنوز فراهم نشده است و رسیدن به قطب گردشگری سلامت در مازندران از حرف تا واقعیت فاصله بسیار دارد. بیست و هفتملغایت بیست و نهم مرداد ماه  سال 1393رامسر میزبان نخستین کنفرانس و نمایشگاه بین...
ادامه مطلب...

مدیرکل حمل و نقل و پایانه‌های استان اعلام کرد کنترل تناژ جاده‌ای در 16 محور ارتباطی مازندران

IMAGE

سه شنبه, 06 آبان 1393 مدیرکل حمل و نقل و پایانه‌های مازندران از ایجاد هماهنگی با مسئولان راه و شهرسازی برای اطلاع از وجود دوربین‌های متخلف‌سنج خبر داد و گفت: کنترل تناژ جاده‌ای نیز در 16 محور استان مازندران نیز انجام می‌شود. احمدآفرین محمدزاده با بیان اینکه 132 شرکت حمل کالا و 159 شرکت مسافری در...
ادامه مطلب...

عطر روستا

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 با چند مسیر گردشگری روستایی مازندران آشنا شوید اشکان جهان آرای با چند مسیر گردشگری روستایی مازندران آشنا شوید؛ روستاهایی که نام‌شان را شاید کمتر شنیده‌اید یا کمتر برای روستاگردی به عنوان مقصد سفر انتخاب کرده‌اید.   روستاها در ذات خود دارای جاذبه‌های طبیعی، تاریخی یا...
ادامه مطلب...

آوای بهشت تورا به خود می خواند

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 سوادکوه لبریز از نوروز   سارا ربیعی   کوله بارت را بردار،تا کی می خواهی زل بزنی به دیوارهای تنهایی اتاقت؟بلندشو،مگرتیک تاک ساعت عمررا نمی شنوی؟تاکی می خواهی بنشینی و تماشاگرگذرعمر دراین کنج عزلت باشی؟ برخیز!،کوله بارت را بردار و راهی جاده شو و لذت ببراز این ناشناخته ها...از...
ادامه مطلب...

پاییز خمارانگیزعروس

IMAGE

دوشنبه, 01 آذر 1395 زهرا اسلامی عروس شهرهای ایران در مرز میان استان های گیلان و مازندران این روزها زیباتر از همیشه است؛ دریا درخشان، جنگل رنگ رنگ و مه گرفته و آسمان هر لحظه آبستن باران. در این شهر کوچک بی نظیر می توان با خدا خلوتی عاشقانه داشت، می گویید نه؟ امتحان کنید. شاید بارها امتحان کرده اید...
ادامه مطلب...

هوای اشرف، درمان می کند

IMAGE

دوشنبه, 01 آذر 1395 مه را با باران ريز پاییزی در سكوت گوش نواز یک جنگل تاريخي، تصور و صداي پرندگان را هم به آن اضافه كنيد، از بلنداي استخري بزرگ و زيبا كه به چشمه اي شباهت دارد. اين تصوير در دل جنگل بي بديل هيركاني بهشهر، شكوهي دارد كه بايد ببینيد تا باور كنيد. شاه عباس صفوي انگار بيشتر از ما عاشق...
ادامه مطلب...

کیش و مات کشتی تفریحی خزر

IMAGE

دوشنبه, 01 آذر 1395 گردشگری دریایی، هزار راه نرفته... سارا ربیعی   قصه گردشگری دریایی در سواحل خزر تراژدی بی پایان حوزه گردشگری استان مازندران است.براساس بررسی های انجام شده غالب گردشگران به‌خاطر دریا و ساحل وارد استان می‌شوندو رنگ زندگی را به شهرهای مازندران می پاشند، اما  با  تمام اینها باید...
ادامه مطلب...

سام آقا محمدصادق، مدیر هتل جنگلی "سالاردره" و برگزیده ملی گردشگری : می خواهیم میهمانان با احساس مثبت به هتل برگردند

IMAGE

یکشنبه, 16 مهر 1396   پاییز رنگ رنگ در راه است، شاید دلتان بخواهد حالا که آرام آرام از تب و تاب تابستان گرم فارغ می شوید، دل به طبیعت بسپارید و هوایی تازه کنید؛ ساری، پیشنهاد ماست. ساری در شمال ایران علاوه بر جاذبه های شهری که از معماری دوره قاجار برایش باقی مانده، به دریا نزدیک است و جنگل. هر چه از...
ادامه مطلب...

ما سرمایه گذاری کرده ایم

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 گفتگو با مدیر نخستین هتل سبز کشور:   مدیریت سبز را باید از خودمان آغاز کنیم.       هتل "کوثر" رامسر در هجدهمین همایش صنعت و خدمات سبز که توسط سازمان حفاظت محیط زیست کشور برگزار می شود، عنوان" واحد خدمات سبز کشور" را کسب کرد و تندیس سیمین این همایش به امیرحسین مسعودی، مدیر این هتل...
ادامه مطلب...

راهنمای تور، بهترین تصمیم زندگی ام بود

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 گففتگوی ارمون با دکتر بنفشه فراهانی، راهنمای تور برتر کشور در سال 95: زهرا اسلامی   بنفشه فراهانی 43 ساله است، کارشناسی را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی به پایان رساند و از اواسط دوره کارشناسی بود که به رشته گردشگریعلاقه مند شد. او اکنون دکتری گردشگری دارد. خودش می گوید:«حقیقتش...
ادامه مطلب...

تیشه به ریشه ی کهن ترین جنگل های جهان

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 محمدرضا شکری امیری   در تاریخ آمده است که ایرانیان از دیرباز علاقه مند به کاشت درخت بودند. به همین دلیل است که در ایران بوستان ها و باغ های با شکوه و زیبای بسیاری وجود داشته است. از پاسارگاد، پایتخت کوروش، پایتختی در میان پردیس ها می توان نام برد که به گواه باستان شناسان،...
ادامه مطلب...

آغاز توسعه از روستاها

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 ضرورت مزرعه گردشگری تهمینه اسدی امیری دانشجوی دکتری گردشگری توسعه در کشورهای جهان سوم به طور اعم از مناطق روستایی و به طور اخص از بخش کشاورزی آغاز می شود. مسائل اساسی فقر گسترده، نابرابری در حال رشد، رشد سریع جمعیت و بیکاری فزاینده تماماً ریشه در رکود و اغلب سیر قهقرایی زندگی...
ادامه مطلب...

سفر به گرجستان

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 یک آسمان ابری فراخ زهرا اسلامی   تابستان امسال، اختتامیه جشنواره مطبوعات که برگزار شد، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران مقرر کرد برگزیدگان نخست بخش های مختلف این جشنواره به سفری خارج از کشور اعزام شوند. مقصد از ترکمنستان تا قزاقستان متغییر بود. اما سرانجام بعد از ایام...
ادامه مطلب...

خاطره و ثروت

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 بازآفرینی بناهای تاریخی و قدیمی، فرصتی بُرد بُرد تهمینه اسدی امیری دانشجوی دکترای گردشگری زمانی که صحبت از بناهای قدیمی و تاریخی به میان می آید، کلید واژه اصلی با تاکید بر معماری است. معماری"هنر خوب زیستن و تبلوری از فرهنگ یک جامعه در گذر زمان" معنی می شود، که مراد از فرهنگ در...
ادامه مطلب...

هتلداری در مازندران نباید تفننی باشد

IMAGE

شنبه, 15 فروردين 1394 ارمون، سرویس گردشگری: مدیرکل میراث فرهنگی مازندران با بیان اینکه هتل سازی و هتل داری در استان نباید تفننی باشد، افزود: هتل های استان باید دارای سرویسی حرفه ای در حوزه گردشگری، پذیرش و اسکان مسافر باشند. دلاور بزرگ نیا در ستاد اجرایی خدمات سفر استان با اشاره به اینکه در نوروز...
ادامه مطلب...

مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر مازندران خبر داد خدمت‌رسانی هلال احمر به 800 هزار گردشگر نوروزی

IMAGE

شنبه, 15 فروردين 1394 ارمون، سرویس گردشگری: مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر مازندران گفت: در فروردین امسال ۸۰۰ هزار گردشگر نوروزی از خدمات جمعیت هلال‌احمر این استان بهره بردند. مهدی ولی‌پور اظهار داشت: از آغاز طرح ایمنی و سلامت مسافران نوروزی در 25 اسفند 93 تا 14 فروردین 94، بیش از 800 هزار گردشگر و مسافر...
ادامه مطلب...

بزرگ نیا:سه میلیون مسافر از روستاهای مازندران دیدن کردند

IMAGE

شنبه, 15 فروردين 1394 ارمون ، سرویس گردشگری: مدیرکل میراث فرهنگی مازندران گفت: تعداد گردشگران و بازدیدکنندگان از روستاها سه میلیون و ۱۷ هزار و ۵۸۰ نفر و شمار گردشگران اقامت گزین در روستاها، دو میلیون و ۶۳۳ هزار و ۵۵۲ نفر - شب بوده است. دلاور بزرگ نیا کل بازدیدهای نظارتی انجام شده از واحدهای اقامتی،...
ادامه مطلب...

 

 

 

 

 

 

 

  

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان