ماهنامه ارمون

آخرین خبرها :

تیشه به ریشه ی کهن ترین جنگل های جهان

محمدرضا شکری امیری

 

در تاریخ آمده است که ایرانیان از دیرباز علاقه مند به کاشت درخت بودند. به همین دلیل است که در ایران بوستان ها و باغ های با شکوه و زیبای بسیاری وجود داشته است. از پاسارگاد، پایتخت کوروش، پایتختی در میان پردیس ها می توان نام برد که به گواه باستان شناسان، سیستمی از آبیاری با استفاده از جوی ها و حوضچه ها را در آن جا نشان داده اند. پاسارگاد کهن ترین باغ ایرانی است. در شاهنامه فردوسی بارها و باره از باغ ها و مرغزارهایی سخن گفته شده است که در پیرامون آتشگاه فیروزآباد وجود داشتند و منتسب به این معبد بوده اند. ایرانی ها در ساختن باغ ها و باغچه در حیاط ها و دور و بر بناهای خود تبحر داشتند. درخت مظهر زیبایی و حیات و یکی از زیباترین و پرثمرترین نعمت های بیکران خداوند است که بخش مهمی از نیازهای انسان را برآورده می سازد. اما هم اکنون با این همه تاکید در شریعت اسلام و این پیشینه تاریخی چه بر سر این پردیس ها و باغ ها و حتی جنگل های زیبا و خدادادی ایران آمده است؟

در روایتی امیرالمؤمنان حضرت علی (ع) می فرمایند: از جمله عوامل افزایش عمر (طول عمر)، عبارت است از: پرهیز از مردم آزاری و قطع و نابود ساختن درختان سرسبز.

 

از منظر علم و مدیریت جنگل، جنگل های ایران که نزدیک به۹ درصد از مساحت کشور را تشکیل می دهند به دو گروه جنگل های شمال و جنگل های خارج از شمال تقسیم شده اند. جنگل های شمال به تمام ناحیه رویشی هیرکانی و خزری اطلاق می شود و جنگل های خارج از شمال نیز در۴ ناحیه رویشی، ارسباران، ایران و توران، زاگرس و خلیج و عمانی قرار دارند. براساس پژوهش های انجام شده، وضعیت جنگل های ایران در دهه۱۳۲۰ با امروز تفاوت بسیاری از نظر سطح و کیفیت داشته است. مساحت کل این جنگل ها در آن زمان در حدود۱۸ تا۱۹ میلیون هکتار تخمین زده شده است که در حاضر نزدیک به۱۲ میلیون هکتار است؛ یعنی سالانه۵۰ تا۱۰۰ هزار هکتار از جنگل ها از بین می رود. همچنین طبق برآوردهای رسمی از حدود۸ تا۱۰ میلیون جنگل بلوط غرب، کمتر از۳ میلیون هکتار باقی مانده است. اما مهندسان جنگلداری و منابع طبیعی حتی این رقم را نیز رقم صحیحی نمی دانند. به زعم آنها در حقیقت جنگل های واقعی ایران در حدود۸/۱ میلیون هکتار در دامنه های شمالی البرز و در استان های شمال ایران قرار دارند.

 

 طبق همین داده ها، جنگل های شمال ایران در دو دهه گذشته۳/۴ میلیون هکتار برآورد شده بود که امروز حدود۱/۹ میلیون هکتار آن باقی مانده است.

 

جنگل های شمال

 

دانشمندان علم جنگل، جنگل های شمال ایران را کهن ترین جنگل های جهان می دانند که از نظر ذخایر ژنتیکی و تنوع گیاهی دارای ویژگی های منحصر به فردی هستند و باید از آنها به عنوان میراث ارزشمند بشری، محافظت شود. قدمت این جنگل ها به دوران سوم زمین شناسی باز می گردد؛ در دوران چهارم زمین شناسی، با وقوع عصر یخبندان و پیشروی یخ های قطبی به بخش های جنوبی، قسمت اعظم نیمکره شمالی زمین، زیر پوشش یخ و سرما قرار گرفت که بسیاری از گیاهان و گونه های درختی و برخی جانوران از بین رفتند. اما جنگل های ناحیه خزری که به جنگل های هیرکانی مشهور هستند به علت وجود اعتدال در آب و هوای منطقه و عدم یخبندان، پس از عقب نشینی دوران یخ بندان، محفوظ ماندند. برخی از کارشناسان دانشگاهی در حوزه جنگل، منشا جنگل های اروپایی به ویژه اروپای شرقی را پس از عصر یخبندان، به جنگل های خزری هیرکانی- نسبت می دهند.

 

عوامل نابودی جنگل های شمال

 

بهره برداری های با جواز و بی جواز، تغییر کاربری برای کشاورزی و احداث صنایع، اجرای ناموفق و غلط برخی طرح های جنگلداری، آتش سوزی های عمدی و غیرعمدی، حضور دام و زندگی در برخی در روستاهای در حاشیه جنگل های کشور از جمله عوامل این کاهش سطح هستند. اما پرسش این است که آیا سهم این عوامل در تخریب و نابودی جنگل های ایران با هم برابر است؟ و آیا تبر روستایی همان قدر جنگل ها را تخریب می کند که اره موتوری های بهره برداران؟

 

تبر روستایی و قاچاقچی چوب

 

روستاییان باعث نابودی جنگل های شمال ایران شده اند این، عبارتی است که بارها از زبان برخی از مدیران و معاونان حوزه جنگل بیان شده و در طرح هایخارج کردن روستاییان از جنگل ها و حواشی آن نیز لحاظ شده است. اما اگر به قلب جنگل های ایران سفر کنید به اشتباه بودن چنین برداشتی پی خواهید برد.

 

پروفسور علی یخکشی فوق دکترای مدیریت محیط زیست از دانشگاه گوتینگتن آلمان در این باره می گوید:«روستایی اگر هم درختی را قطع کند از سر ناچاری است. ضمن اینکه معمولاً روستاییان هنگام زدن درخت برای تهیه هیزم، به خیلی از موارد توجه می کنند. اما طبیعی است وقتی که مسئولان به فکر تامین سوخت برای روستاهای حاشیه جنگل نباشند، روستایی مجبور است برای گرم کردن خود و خانواده اش در آن سرما و رطوبت دهشتناک جنگل، اجبارا در طی زمستان چند درخت را قطع کند. اما مگر تبر یک روستایی چقدر قدرت دارد؟»

 

دکتر یخکشی معتقد است اگر براساس علم جنگلداری، از کارکردهای جنگل استفاده شود می توان در تمام روستاها از یکسو جنگل ها را توسط خود روستاییان حفظ کرد و از سوی دیگر با برداشت پایدار و علمی از زمین، خاک، آب و جنگل، تمام مایحتاج روستاییان را فراهم آورد.

 

 همه روستاییان حاشیه جنگل های شمال را که با هم سرجمع کنی، قدرت تخریب تبرهایشان به قدرت یکی از اره متوری های یک کارخانه نئوپان و چوب نمی رسد. آنها می توانند در یک چشم بر هم زدن، چندین درخت را بر زمین بزنند.« این را یک جنگلبان می گوید؟ او تاکید می کند طی چند دهه گذشته، به جای صدای پرندگان و زوزه باد، غالب اوقات در جنگل، صدای غرش اره موتوری ها به گوش می رسیده است. که متاسفانه بسیاری از آنها در اغلب طرح های بهره برداری و با مجوز بوده است!

 

طی دهه های گذشته قاچاق چوب، یکی از دلایل عمده نابودیجنگل های شمال ایران بوده است. به طوری که صدها و هزاران هکتار از منحصر به فردترین گونه های این درختان، خوراکی برای چرخیدن چرخ های کارخانه های نئوپان بوده است. این کارخانه ها که در ابتدا و در هنگام اخذ موافقت اصولی، استفاده از غوزه پنبه را یکی از اصلی ترین مواد اولیه خود برای ساخت نئوپان عنوان می کنند و موافقت اصولی می گیرند، بعضاً در ادامه کار این تعهد را زیر پا گذاشته و بهترین درختان منحصر به فرد شمال را از دم تیغ می گذرانند.

 

طرح های جنگلداری و بهره بردار غیرتخصصی

 

این طرح ها، با جاری شدن سیلاب های ویرانگر در شمال و جنوب کشور در اثر کاهش سطح پوشش گیاهی، طی سالهای اخیر به تدریج به سوی علمی تر شدن چگونگی برداشت ها، راه پیموده است. اما به این اتفاق در شرایطی افتاده که دیگر کار از کار گذشته است و در شرایطی اجرا می شود که بهره برداران، جنگل ها را تُنُک کرده و بسیاری از گونه های گران بها و ارزشمند نابود شده است.

 

 متاسفانه بخش های بزرگی از جنگل های شمال کشور در دست بهره بردارانی است که از علم جنگل و محیط زیست هیچ نمی دانند و فقط تاجران خوبی هستند. آنها می خواهند در کمترین مدت سرمایه گذاری، بالاترین میزان سود را به دست بیاورند و از تمام۱۸ مورد ارزش جنگل ها، تنها ارزش تولید چوب آن را می شناسند؛ در حالی که در علم جنگلداری، جنگل ها از ارزش های بسیاری برخوردارند که از جمله می توان به تولید اکسیژن، جذب کربن، جذب گرد و غبار، ذخیره آب در ریشه ها، جلوگیری از فرسایش خاک، مقابله با سیل و کارکردهای بسیار دیگر اشاره کرد.

 

 

 

تغییر کاربری جنگل ها

 

 تا همین چندی پیش غالب تغییر کاربری ها یا به منظور انجام کشاورزی بود و یا ساخت ویلا که البته بسیاری از ارزشمندترین گونه های گیاهی و جنگل های هیرکانی را به کام مرگ کشید. اکنون، چند سالی است که منابع طبیعی ایران با دشمنی جدید مواجه شده است. ساخت کارخانه های صنعتی، طی چهار سال اخیر بخش های بزرگی از جنگل های گیلان را قربانی کرده و جنگل های گلستان و مازندران را با تهدید جدی مواجه کرده است.

 

جنگل های سراوان رشت نخستین قربانیان اجرای مصوبه ساخت شهرک های صنعتی در استان گیلان بودند. در گلستان درختان پارک ملی، بارها و باره در خطر تهدید جدی قرار گرفته اند.جنگل های کهنسال مازندران نیز از این بلایا در امان نمانده اند.

 

دکتر مجید مخدوم، استاد محیط زیست دانشگاه تهران معتقد است:در پنج سال اخیر، به دلیل شتاب گرفتن مصوبات احداث طرح های صنعتی و احداث شهرک های صنعتی جدید، و همچنین توسعه شهرک های صنعتی موجود، پاکتراشی و تغییر کاربری جنگل شتاب بیشتری گرفته است.

 

تغییر کاربری و سدسازی

 

درخت ها می میرند تا سدها برافراشته شوند این، واقعیتی انکارناپذیر است. براساس گزارش ها و مستندات موجود، تمام سدهایی که طی دو دهه گذشته احداث شده اند بدون توجه به استانداردهای زیست محیطی ساخته شده و برای ساخت مخزن، تاج و یا آبگیری، ده ها و گاه صدها هکتار از جنگل های هیرکانی بکر و ارزشمند را قربانی کرده اند. این طرح ها در حالی اجرا می شوند که بر اساس طرح صیانت از جنگل های شمال، پروژه های عمرانی در دست اجرا، نباید منجر به کاهش سطح جنگل شود. حوادث غیرمرتقبه نظیر آتش سوزی، سیل و نیز زباله و چرای دام در جنگل،جاده سازی و راهسازی در جنگل ها، عبور لوله های گاز، بخشی دیگر از عواملی است که آسیب های جبران ناپذیری به جنگل های باقیمانده کشور می رساند. به نظر می رسد تا تغییر نگرش تمامی وزارتخانه ها و دولتمردان نسبت به مقوله منابع طبیعی و جنگل، ماجرای نابودی جنگل های ایران همچنان ادامه دارد و تنها در صورتی می توان به پایان این روند تخریبی امید داشت که دست اندرکاران به اهمیت جنگل در زندگی بشر و سلامت زمین پی برده و آن را در سیاست های راهبردی و سپس مصوبه ها منتقل کند.

 

 

هتلهای لوکس با حفط اصالت بومی؛یک تیر با دو نشان

IMAGE

جمعه, 24 آذر 1396     هتلهای لوکس با حفط اصالت بومی؛  یک تیر با دو نشان   سارا ربیعی   ساخت هتل هایی که در بطن معماری نوین به معماری بومگرا و زمینه گرا متناسب با منطقه مورد نظر می پردازند قطعاً نه تنها گردشگران داخلی که گردشگران خارجی را نیز برای اقامت بیشتر در آن منطقه وسوسه می کند. ساخت امکانات...
ادامه مطلب...

اینجا، زندگی جریان دارد...

IMAGE

جمعه, 24 آذر 1396     اینجا، زندگی جریان دارد... سارا ربیعی آرامشی که در این کلبه بوم گری در قلب جنگلهای سوادکوه  وجود دارد را در هیچ کجای این شهرهای ماشینی نمی توان یافت. مشغول کارم بودم که تلفن همراهم زنگ خورد و من بعنوان خبرنگار حوزه گردشگری از طرف میراث فرهنگی و گردشگری استان مازندران  به یک...
ادامه مطلب...

یونانی میانکاله تکه پاره شد

IMAGE

جمعه, 24 آذر 1396     یونانی میانکاله تکه پاره شد سارا ربیعی چندین سال پیش بر اثرآتش سوزی، کشتی تجاری متعلق به شرکت ملی نفت در ساحل میانکاله بهشهر به گل نشست. این کشتی سوخته که برای مردم و گردشگران به مثابه کشتی یونانی در ساحل کیش بود بعد از سال ها با فروش در مزایده تکه پاره شد و دیگر اثری از آن...
ادامه مطلب...

راه، اولین قدم برای رسیدن

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 گردشگری سلامت از حرف تا واقعیت سارا ربیعی بسترهای لازم برای گردشگری سلامت در مازندران هنوز فراهم نشده است و رسیدن به قطب گردشگری سلامت در مازندران از حرف تا واقعیت فاصله بسیار دارد. بیست و هفتملغایت بیست و نهم مرداد ماه  سال 1393رامسر میزبان نخستین کنفرانس و نمایشگاه بین...
ادامه مطلب...

مدیرکل حمل و نقل و پایانه‌های استان اعلام کرد کنترل تناژ جاده‌ای در 16 محور ارتباطی مازندران

IMAGE

سه شنبه, 06 آبان 1393 مدیرکل حمل و نقل و پایانه‌های مازندران از ایجاد هماهنگی با مسئولان راه و شهرسازی برای اطلاع از وجود دوربین‌های متخلف‌سنج خبر داد و گفت: کنترل تناژ جاده‌ای نیز در 16 محور استان مازندران نیز انجام می‌شود. احمدآفرین محمدزاده با بیان اینکه 132 شرکت حمل کالا و 159 شرکت مسافری در...
ادامه مطلب...

عطر روستا

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 با چند مسیر گردشگری روستایی مازندران آشنا شوید اشکان جهان آرای با چند مسیر گردشگری روستایی مازندران آشنا شوید؛ روستاهایی که نام‌شان را شاید کمتر شنیده‌اید یا کمتر برای روستاگردی به عنوان مقصد سفر انتخاب کرده‌اید.   روستاها در ذات خود دارای جاذبه‌های طبیعی، تاریخی یا...
ادامه مطلب...

آوای بهشت تورا به خود می خواند

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 سوادکوه لبریز از نوروز   سارا ربیعی   کوله بارت را بردار،تا کی می خواهی زل بزنی به دیوارهای تنهایی اتاقت؟بلندشو،مگرتیک تاک ساعت عمررا نمی شنوی؟تاکی می خواهی بنشینی و تماشاگرگذرعمر دراین کنج عزلت باشی؟ برخیز!،کوله بارت را بردار و راهی جاده شو و لذت ببراز این ناشناخته ها...از...
ادامه مطلب...

پاییز خمارانگیزعروس

IMAGE

دوشنبه, 01 آذر 1395 زهرا اسلامی عروس شهرهای ایران در مرز میان استان های گیلان و مازندران این روزها زیباتر از همیشه است؛ دریا درخشان، جنگل رنگ رنگ و مه گرفته و آسمان هر لحظه آبستن باران. در این شهر کوچک بی نظیر می توان با خدا خلوتی عاشقانه داشت، می گویید نه؟ امتحان کنید. شاید بارها امتحان کرده اید...
ادامه مطلب...

هوای اشرف، درمان می کند

IMAGE

دوشنبه, 01 آذر 1395 مه را با باران ريز پاییزی در سكوت گوش نواز یک جنگل تاريخي، تصور و صداي پرندگان را هم به آن اضافه كنيد، از بلنداي استخري بزرگ و زيبا كه به چشمه اي شباهت دارد. اين تصوير در دل جنگل بي بديل هيركاني بهشهر، شكوهي دارد كه بايد ببینيد تا باور كنيد. شاه عباس صفوي انگار بيشتر از ما عاشق...
ادامه مطلب...

کیش و مات کشتی تفریحی خزر

IMAGE

دوشنبه, 01 آذر 1395 گردشگری دریایی، هزار راه نرفته... سارا ربیعی   قصه گردشگری دریایی در سواحل خزر تراژدی بی پایان حوزه گردشگری استان مازندران است.براساس بررسی های انجام شده غالب گردشگران به‌خاطر دریا و ساحل وارد استان می‌شوندو رنگ زندگی را به شهرهای مازندران می پاشند، اما  با  تمام اینها باید...
ادامه مطلب...

سام آقا محمدصادق، مدیر هتل جنگلی "سالاردره" و برگزیده ملی گردشگری : می خواهیم میهمانان با احساس مثبت به هتل برگردند

IMAGE

یکشنبه, 16 مهر 1396   پاییز رنگ رنگ در راه است، شاید دلتان بخواهد حالا که آرام آرام از تب و تاب تابستان گرم فارغ می شوید، دل به طبیعت بسپارید و هوایی تازه کنید؛ ساری، پیشنهاد ماست. ساری در شمال ایران علاوه بر جاذبه های شهری که از معماری دوره قاجار برایش باقی مانده، به دریا نزدیک است و جنگل. هر چه از...
ادامه مطلب...

ما سرمایه گذاری کرده ایم

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 گفتگو با مدیر نخستین هتل سبز کشور:   مدیریت سبز را باید از خودمان آغاز کنیم.       هتل "کوثر" رامسر در هجدهمین همایش صنعت و خدمات سبز که توسط سازمان حفاظت محیط زیست کشور برگزار می شود، عنوان" واحد خدمات سبز کشور" را کسب کرد و تندیس سیمین این همایش به امیرحسین مسعودی، مدیر این هتل...
ادامه مطلب...

راهنمای تور، بهترین تصمیم زندگی ام بود

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 گففتگوی ارمون با دکتر بنفشه فراهانی، راهنمای تور برتر کشور در سال 95: زهرا اسلامی   بنفشه فراهانی 43 ساله است، کارشناسی را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی به پایان رساند و از اواسط دوره کارشناسی بود که به رشته گردشگریعلاقه مند شد. او اکنون دکتری گردشگری دارد. خودش می گوید:«حقیقتش...
ادامه مطلب...

تیشه به ریشه ی کهن ترین جنگل های جهان

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 محمدرضا شکری امیری   در تاریخ آمده است که ایرانیان از دیرباز علاقه مند به کاشت درخت بودند. به همین دلیل است که در ایران بوستان ها و باغ های با شکوه و زیبای بسیاری وجود داشته است. از پاسارگاد، پایتخت کوروش، پایتختی در میان پردیس ها می توان نام برد که به گواه باستان شناسان،...
ادامه مطلب...

آغاز توسعه از روستاها

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 ضرورت مزرعه گردشگری تهمینه اسدی امیری دانشجوی دکتری گردشگری توسعه در کشورهای جهان سوم به طور اعم از مناطق روستایی و به طور اخص از بخش کشاورزی آغاز می شود. مسائل اساسی فقر گسترده، نابرابری در حال رشد، رشد سریع جمعیت و بیکاری فزاینده تماماً ریشه در رکود و اغلب سیر قهقرایی زندگی...
ادامه مطلب...

سفر به گرجستان

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 یک آسمان ابری فراخ زهرا اسلامی   تابستان امسال، اختتامیه جشنواره مطبوعات که برگزار شد، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران مقرر کرد برگزیدگان نخست بخش های مختلف این جشنواره به سفری خارج از کشور اعزام شوند. مقصد از ترکمنستان تا قزاقستان متغییر بود. اما سرانجام بعد از ایام...
ادامه مطلب...

خاطره و ثروت

IMAGE

دوشنبه, 23 اسفند 1395 بازآفرینی بناهای تاریخی و قدیمی، فرصتی بُرد بُرد تهمینه اسدی امیری دانشجوی دکترای گردشگری زمانی که صحبت از بناهای قدیمی و تاریخی به میان می آید، کلید واژه اصلی با تاکید بر معماری است. معماری"هنر خوب زیستن و تبلوری از فرهنگ یک جامعه در گذر زمان" معنی می شود، که مراد از فرهنگ در...
ادامه مطلب...

هتلداری در مازندران نباید تفننی باشد

IMAGE

شنبه, 15 فروردين 1394 ارمون، سرویس گردشگری: مدیرکل میراث فرهنگی مازندران با بیان اینکه هتل سازی و هتل داری در استان نباید تفننی باشد، افزود: هتل های استان باید دارای سرویسی حرفه ای در حوزه گردشگری، پذیرش و اسکان مسافر باشند. دلاور بزرگ نیا در ستاد اجرایی خدمات سفر استان با اشاره به اینکه در نوروز...
ادامه مطلب...

مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر مازندران خبر داد خدمت‌رسانی هلال احمر به 800 هزار گردشگر نوروزی

IMAGE

شنبه, 15 فروردين 1394 ارمون، سرویس گردشگری: مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر مازندران گفت: در فروردین امسال ۸۰۰ هزار گردشگر نوروزی از خدمات جمعیت هلال‌احمر این استان بهره بردند. مهدی ولی‌پور اظهار داشت: از آغاز طرح ایمنی و سلامت مسافران نوروزی در 25 اسفند 93 تا 14 فروردین 94، بیش از 800 هزار گردشگر و مسافر...
ادامه مطلب...

بزرگ نیا:سه میلیون مسافر از روستاهای مازندران دیدن کردند

IMAGE

شنبه, 15 فروردين 1394 ارمون ، سرویس گردشگری: مدیرکل میراث فرهنگی مازندران گفت: تعداد گردشگران و بازدیدکنندگان از روستاها سه میلیون و ۱۷ هزار و ۵۸۰ نفر و شمار گردشگران اقامت گزین در روستاها، دو میلیون و ۶۳۳ هزار و ۵۵۲ نفر - شب بوده است. دلاور بزرگ نیا کل بازدیدهای نظارتی انجام شده از واحدهای اقامتی،...
ادامه مطلب...

 

 

 

 

 

 

طراحی و ساخت : شرکت تحلیلگران ایده طبرستان